Page 5 - Тереебут дойдум ытык кэрэ сирдэрэ. Суотту
P. 5

1998 сыллаахтан музейга муус, хаар оцоһуктар, сыырдар, араас тэрээһиннэр дьону
                үмүрү тардаллар. О5олорго анаан «Хаар, хаар барахсан» республикатаа5ы күрэх элбэх
                о5ону тардар.

                Тас дойдулартан кэлбит ыалдьыттар кэрэхсэбиллэрин саха уонна хотугу норуоттар
                 культураларын көрдөрөр салаа ылар. Музей Дьокуускай куорат туристическай
                тэрилтэлэрин кытта сибээстэһэр:


                 - Хикари

                 - Сибирь тур

                 - Элиэнэтээ5и өрүс пароходствота.

                 Музей сылдьыбыт дьон махталын, үтүө санаатын түмэр республика бастьщ
                 экскурсионнай тэрилтэтэ буолар.

                 Бу аһабас халлаан анныгар турар музейга кэлбит киһи билиитин — көрүүтүн
                 хацатынар, саха уонна нуучча үйэлээх до5ордоһууларын историятын кытта алтыһар,
                 дуоһуйа сынньанар.

                                            II түһүмэх: Сууллар мыраан

                      Суоттуттан 10 км даах сиргэ дьон баран сынньанар, о5олор үөрэнэр биир ураты
                 кэрэ айылбалаах сир баар. Манна 50 метр үрдүктээх туруору мыраан өрүс ньуурун
                 ©нойон турар. Бу сиргэ 2004 сыллаахха түүлээх носорог кырамталарын Суотту орто
                 оскуолатын үөрэнээччилэрэ булбуттара. Бу кыыл 10 000 — 40 000 сыл аннараа өттүгэр
                 рлоро сылдьыбыт. Үрдүгэ 153 см, устата - 320 см. Муннун үрдүнэн баар муоһа 80 -
                 130 см дылы уһуннаах. Иккис муоһа арыый кылгас буолар эбит. Муоһун ыйааһына 10-
                 15 киилэ5э дылы тиийэр. Маннык дьикти кыыл мин Суоттум биэрэгин устун сүүрэ
                 сылдьыбытын киһи сө5ө-махтайа өйгө оцорон көрөр. Сууллар мыраацца булуллубут
                 кыыл кырамтата Аан дойдуга 3-с саамай толору булуллубут түүлээх носорог буолар.


                   Бу дьиктини билэ-көрө Мамонт музейыттан Лазарев Петр Алексеевич диэн аан
                 дойдуга биллэр учуонай, палеонтолог Суоттуга иккитэ кэлэ сырлдьыбыта. Бу сэдэх
                 булумньуну научнай литература5а “Суотту түүлээх носорога” диэн аатынан
                 киллэрбитэ. Онон Суотту аата научнай эйгэ5э ааттаммыта.

                   Суотту орто оскуолатын үөрэнээччитэ Григорьев Ньургун бу носорог туһунан
                 дакылаат суруйбута. Ыстатыйата «Биология в школе» диэн российскай журналга
                 бэчээттэммитэ. Ол курдук бу сууллар мыраан сирин уотун Суотту орто оскуолатын
                 үөрэнээччилэрэ сыллата кэтээн көрөллер-үөрэтэллэр. Уонна эбии муус үйэтигэр
                 олоро сылдьыбыт мамонтовай фауна оссо 4 кыылын ун,уо5ун эбии булбуттара:




                 -  Бизон - bison priscus
                 -  Мамонт - mammuthus primigenius Bium
                 -  Сайгак - saiga tatarica borealis
                     Ленская лошадь - eguus lenensis
   1   2   3   4   5   6   7   8