Page 6 - Тереебут дойдум ытык кэрэ сирдэрэ. Суотту

Онон бу сир о5о5о былыргы кыыллары үөрэтэр олус табыгастаах үөрэх полигонунан
буолар.

III түһүмэх: Кыыс Хаца

Кыыс Хаца ар5аа баһа Суотту нэһилиэгэр киирэр. Бу сиргэ Саһылыкаантан
төрүттээх Суотту нэһилиэгин олохтоохторо уутуйан олорбут сирдэрэ. Онон бу сир
туһунан араас үһүйээннэри, номохтору билэллэр.

Кыыс Хаца - бу Греция мифтэрин геройдарыгар ханыылыы Аарыма тиит сада
үрдүктээх күүстээх, сымса дьон олорон ааспыт сирдэрэ. 1907 сыллаах төрүөх биһиги
бөһүөлэкпит кырдьа5ас олохтоо5о Черкашина Мария Ксенафотовна бу алааска
төрөөбүтэ. Бу алаас номохторун истэн улааппыта, биһиэхэ тиэрдибитэ. Кини
кэпсииринэн, Кыыс Хацаба Суон тиит диэн улахан мае баар эбит. Үһүйээннэр
этэллэринэн манна Бэрт Хара бэйэтин үрдүгүн кэмнэнэр эбит. Уонна бэйэтин уцуобун
кээмэйинэн мае төбөтүн быспыт. Маннык көлүөнэттэн көлүөнэбэ өбүгэлэрбит кэрэ
кэпеээннэрэ бэриллэн иһэр. Оболор маннык кэпеээннэри истэн төрөөбүт дойдуларын
таптыы, кэрэхсии улааталлар.

IV түһүмэх: Бөрө бастаах, Ала соболоох

Беро бастаах алаас аатын Туймаада улуу тойоно Тыгын Мүрүгэ айанын кытта
сибээстиир үһүйээни Суотту кырдьабастара кэпсииллэр. Бу алааһы Суоттукаан үс
уолаттарыттан биирдэстэригэр кус быһый ат бобо Тэбэники Сүүрүккэ ийэтэ анаабыт
эбит. Туймаада Улуу Тойоно номоххо киирбит Мүрүгэ айаныгар түөрт уонча
боотурдарын кытта Элиэнэ Эбэ Хотуну оксойон Тэбэники Сүүрүк олорор алааһынан
ааһыахтаах эбит. Тэбэники Сүүрүк ону билэр буолан бөрө тириитин төбөтүгэр
бүрүнэн алааһын сабатыгар кэтээн сыппыт. Аттаах боотурдар чугаһыылларын кытта
бөрөлүү улуйбут. Онуоха боотурдар аттара сиргэнэн үрүө-тараа ыстаммыттар.
Боотурдар ох сааларын ойутан ылан ытаары гынан истэхтэринэ Тыгын тохтоппут:
Тохтооц, көрдүгүт дуо? Беро бастаах көрүстэ! Бу сир Боро Бастаах буоллун», - диэбит.
Тыгын боотурдарын илдьэ алааска киирбэккэ эргийэ барбыттар үһү. Мантан ыла бу
алаас Боро Бастаах диэн аатынан биллэр.

Кэлбит эрэ кэрэхсии көрөр күөх солко отунан чэлгийбит быйацнаах алааска, Боро
Бастаахха Суоттулар киэн туттар биир дойдулаахпыт, Улуу убайбыт Сергей
Степанович Васильев — Борогонскай 1907 с. БалаҮан ыйын 25 күнүгэр күн сирин
көрбүтэ.

Боро бастаахха Сэргэй Баһылайап дьонун кыстыктара этэ диэн олохтоохтор
кэпсииллэр. Онтон сайылыктара, айылҮата кэрэтинэн аатырбыт, сугун-отон хото
үүнэр Ала Соболоох алааска баар эбит. Ала соболоох аата -суола хантан
^өрүттэммитий? Былыр Ала Соболоох күөлүттэн муцхаһыттаар ала дьүһүннээх
соболору булан онтон ыла Ала соболоох дэммит диэн эмиэ уос номобо баар.