Page 7 - Тумсуулээх улэ ситиьиилээх сыллара. Дупсун

бэйэтин бириэмэтигэр бэрт элбэди онорбута-туппута. Ол барытын тумугэр
тыа сирин олодо-дьаЬада биллэ-кесте сэргэхсийбитэ, лаппа урдук таЬымна
тахсыбыта.
«Дупсун» сопхуос хаЬаайыстыба быЬыытынан улэтэ-хамнаЬа Антонов
Дмитрий Львович дириэктэринэн улэлиир сылларыгар ессе урдук
таЬаарыылаах уонна кердеруулээх буолара ситиЬиллибитэ. «Дупсун» сопхуос
1984 сыл тумугунэн бэйэтин историятыгар аан бастаан барыстаахтык
улэлиир хаЬаайыстыба буолбута Cyehy аЬылыгар кормовой баазаны
кэнэтиигэ, улаатыннарыыга утумнаах улэни ыыппыттарын тумугэр 1986
сыллаахха суеЬугэ дороххой уонна сумэЬиннээх аЬылыгы бэлэмнээЬин’нэ
социалистическай куоталаЬыыга республикада бастаабыта. «Дупсун» сопхуос
салалтата ити кэмнэ урдук бэлэмнээх, тэрийэр дьодурдаах, билии-керуу
еттунэн учугэй таЬымнаах специалистары иитэн таЬаарбыта, бэлэмнээбитэ.
1988 сыл алтынньы ыйтан хаЬаайыстыбаны эдэр, сананы-бастыны
олоххо киллэриигэ дьулуурдаах Иннокентий Васильевич Бочкарев салайбыта.
Сопхуос туЬааннаах идэлээх улэЬиттэрэ cyehy иитиитин салаатыгар сана
технологиялары киллэрииигэ, бастын уоппуту олоххо киэнник киллэриигэ,
ону сэргэ cyehy иитиитин улэЬиттэрин фермаларга улэлиир уонна сынньанар
усулуобуйаларын тэрийиигэ уонна тупсарыыга оройуон, республика
урдунэн утуе холобур буолар олус суолталаах дьыаланы кедулээччилэринэн
буолбуттара. 1989-90 сыл кыстыгар дэлэй аЬылык саппааЬынан хааччыйыыга
республика урдунэн ынырыы таЬааран, ылыммыт соруктарын атырдьах ыйын
13 кунугэр чиэстээхтик толорон ити сылларга суеЬуттэн ылар бородууксуйаны
улаатыннарыыга улахан ситиЬиилэммиттэрэ.
«Дупсун» сопхуос араас бириэмэдэ улэлээбит салайааччылырын,
специалистарын, ыанньыксыттарын, сылгыЬыттарын, механизатордарын
онтон да атын дьулуурдаах дьаныардаах борустуой улэЬит дьоннорун
кыЬамньыларынан, хаЬаайыстыба улэлээн -хамсаан кэлбит сылларыгар сылтан
сыл сайдан, тупсан 1986-1990 сыллар (уон иккис пятилетка) тумуктэринэн
производственнай-финансовай кердеруулэргэ ситиЬиилэринэн улуус бастын
хаЬаайыстыбата буола сайдыбыта, республика бастын улэлээх сопхуостарын
кэккэтигэр киирбитэ.
1991 сылтан 1992 сылга сопхуостар тохтотуллуохтарыгар дылы сопхуоска
солбуйар дириэктэринэн улэлии олорбут кылаабынай зоотехник Босиков
Артур Иосифович хаЬаайыстыбаны тутан хаалбыта. Ити сыллар дойду урдунэн
сатарыйыы, Советскай Союз госудаарыстыба быЬыытынан ыЬыллыытын
бутуурдаах, булкуурдаах, дьалхааннаах сыллара этилэр.
Билигин ол кэмнэртэн балачча ер кэм ааста. Ааспыт кэмнэри санаан,
эргиллэн ырытан уонна дьиннээдинэн чиэЬинэйдик сыаналаан керер буоллахха,
билигин кэпсии уонна итэдэтэ сатыылларын курдук эстии-быстыы мунур
уЬугар кэлэммит ааспыт кэм тэрээЬиннэриттэн аккаастаммаппыт дииллэрэ
хайа даданы ертунэн терут олодо суох, манна аан бастатан туран ханнык даданы
экономическай эстии-быстыы терут суох этэ. Ону чопчу бу кинигэдэ кэпсэнэр
«Дупсун» сопхуос улэтин-хамнаЬын суруллуутугар кыттыыны ылбыт, дьыала
туругун ис иЬиттэн билэр улэЬит дьон ахтыылара, сэмэй кэпсээннэрэ, кэлэр
кел уенэлэргэ кэс тыллара туохха даданы тэннэспэт кунду бэлэдинэн буолаллар.
ТеЬе даданы билигин бириэмэ биллэр-кестер уустуктардаадын иЬин олох
салданар, келуенэлэр солбуйсан иЬэллэр. Ол барытын содулугар уруккуну
умнан, ааспыты аахайбакка, кырдьыктаадынан сыаналаабакка куннээдинэн

5