Page 397 - Тумсуулээх улэ ситиьиилээх сыллара. Дупсун

ДУПСУННЭ ИСКУССТВЕННАЙ ОСЕМЕНЕНИЕ ОЛОХХО
КИИРИИТИГЭР УЛАХАН 0Н0Л00Х УЛЭЬИТ
Искусственнай осеменение «Дупсун» сопхуоска 1975 сылтан киирбитэ. Одус
сиэмэтин тайыыга биэс сыл тохтоло суох бортобуой УАЗ-нан Лыткин Алексей
Алексеевич суоппарынан улэлээн таспыта.
Сайынны, кыйынны кэмнэ нэдиэлэдэ иккитэ Бородонтон ккирэн
семелуетунэн кэлбит одус сиэмэтин ылан 9нер отделениетын сайылыкта-
рыттан садалаан Чубучааныттан Ылгымаайыга сорох сайын икки, сорох сайын
бейуелэктиин ус сиргэ осеменатордарга тиэрдэр. Онтон аны Дупсун отделе­
ниетын сайылыктарыгар Турадаска, Бултэйгэ, онтон Чэриктэй отделениетын
сайылыгар Ампаардаахха, онтон сорох сайын Дупсун yhyc сайылыгар Дыбаа-
дыматтан Найахы отделениетын пиэрмэтигэр Буксуурга, Сунтаанна, онтон
Бэкэрээйи сайылыктарыгар - уопсайа сорох сайын 13 сайылыкка тиэрдэр.
Оччотооду суол куйаданыгар алаастарынан быйыта туйэн биирдэ да хойутап-
пакка чайы курдук улэлээбит кийинэн Олексой буолар. Оччотоодуга устуруук-
тардыы сылдьан, ынах уулаадын чинчийии, отчуот туттара бииргэ айанныы
сылдьан седер этим, хайан, хайдах керунэн маннык энкилэ суох айанныырын.
Хайдах да ардах, силбик, бадараан буоллун, иннибэккэ айанныыр бэйэтэ эмиэ
туспа мындыр кийи этэ. Бэйэтэ улэтигэр тиэтэл содустук улэлиирин себулуурэ.
Онон сурдээх сылбырдатык айаннаан сылдьара. Олох кыра саайыгар тулаайах
хаалбыт буолан, улэ уеруйэхтэригэр эриллибитэ бэрт быйыылаах этэ. Тохтоон
айыырын-сиирин, сынньанарын улаханна уурбакка, олус эппиэтинэстээхтик
сырыыны сылдьара. Бу улэтин тайынан дьиэтигэр кэргэнэ Мария Петровна
тотоойу айын айаата да, отделение кыйалдатыгар эмиэ энкилэ суох сылдьара,
суурэрэ. Билигин кини курдук уопсай улэдэ-хамнаска суурэр кийи суодун
кэриэтэ. Кини улэтэ, сырыыта уунэр ыччакка холобур буолар аналлаах.
Альбина Петровна Слепцова,
1975-80 сс. ынады искусственнай буойатыы устурууктара

БЭТЭРИНЭЭР ТУБУКТЭЭХ УЛЭТЭ

Партия райкомун анаайынынан кэргэним Петухов
Петр Николаевич «Дупсун» сопхуос Найахы отделе-
ниетыгар управляющайынан, онтон мин, Петухова
Наталья Михайловна, ветеринарнай быраайынан
1978 сыл атырдьах ыйын 7 кунуттэн улэлээбиппит.
Ол иннинэ П-Заболоцкай аатынан сопхуоска улэлээ­
биппит. Оччолорого партия ханна аныырынан
улэлиир этибит. Бу иннинэ 1973-1974 сылларга
Найахыга холкуос бэрэссэдээтэлинэн адабыт улэлии
сылдьыбыта.
Сайынын Найахы отделениетыгар 4 ыанньык
(Буксуур, Бэкэрээйи, Урун семуйэ, Сунтаан), 3 ньирэй
(Орто Сыйыы, Урун семуйэ, Буксуур) сайылыктарга
улэлиирбит. Субай суейулэри «Бээлээн» диэн сиргэ Н.М. Петухова
сайылатарбыт. Сайылыктарга уксун сатыы, сородор
уут тайар массыынанан эбэтэр тыраахтарынан
сылдьарбыт. Бээлээннэ субай суейулэр «вех ядовитый» диэн айыы оту сиэннэр
395