Page 399 - Тумсуулээх улэ ситиьиилээх сыллара. Дупсун

улэээбит эбиппит, билигин сааЬыран олорон санаатахха.
Оччолорго Альбина Петровна Слепцова ынады искусственнай буоЬатыыга
устурууктарынан улэлиир этэ. КуЬун аайы ынахтарга ректальнай чинчийии
оноро кэлэрэ. Бэтэринээр быЬыытынан мин еруу тэннэ сылдьыЬарым. Миигин
ити чинчийиигэ кини уерэппитэ. Сородор меккуЬэн турабыт. Мин корон баран
уулаах диирбин, кини «мээнэ инник эппэт бадайыта, бадар кытарах буолуо
дии» диир, онон саарбахтааЬынна анньабыт уонна иккистээн керуугэ кэнники
чуолкайдыыр этибит. Ол иккистээн коруу тумугунэн Альбина Петровнаттан
элбэхтэ хайдаммытым. Илдьэ сылдьарын тухары миигин: «Осеменаторынан
улэлии кэлииЬиккин, билэр эбиккин» - диэн адытаассыйалыыра. Тумугэр 1978
сыл кыЬыныгар оройуонна ынырыы таЬааран Дупсун отделениетыгар осеме­
наторынан улэлии барбытым. Дупсуннэ Бултэй пиэрмэтигэр икки сыл улэлээ­
битим. Пиэрмэдэ 130-ча тебе баара, 6 ыанньыксыттаада, эдэркээн кыргыттар
этэ. Ыстаарсайынан Ефимова Мария Афанасьевна сылдьыбыта. Бостуугунан
Рожин Петр Петрович улэлээбитэ. Ол садана Иннокентий Егорович Сивцев
оройуоннаады племхолбоЬукка начаалынньыгынан улэлиирэ. Миигин ыныран
ылан, бууустукулэдэ бада санаабынан киирбиппин истэн сурдээдин астыммыта,
ынырыыбын хаЬыакка бэчээккэ таЬааттарбыта уонна улэн тумугун хайаан да
кордередун диэн накаас биэрбитэ. Ону толорон сааЬым тухары осеменение
улэтигэр улэлээн, урдук ситиЬиини ыламмын, СР тыатын хаЬаайыстыбатын
утуелээх улэЬитэ буолбутум. Бу улэдэ уЬуйбут, уерэппит-такайбыт исписэли-
истэргэ махтанабын, эргиллибэт эдэр сааЬым кэмнэрин утуотук саныыбын,
уелээннэхтэрим кэлэр келуонэдэ ейдебул буола турдуннар.
Светлана Афанасьевна Кривошапкина,
СО тыатын хаЬаайыстыбатын утуелээх улэЬитэ

СОПХУОСКА УЛЭЛЭЭБИТ СЫЛЛАРБЫТ

БиЬиги дьиэ кэргэн утумнаан туран, тыа хаЬаайыстыбатын улэЬиттэрэ
эбиппит. Сунтаантга олохтоох эЬэбит Готовцев Иван Иванович элбэх суеЬуну-
сылгыны тутан олорбут. КолхозтааЬын кэмигэр «КыЬыл Буксуур» колхоз
улэЬитэ. ЭЬэбит Сталин тебелеех мэтээлинэн надараадаламмыт. Адабыт Гаврил
Иванович Готовцев эмиэ улэЬит бастына, В.И. Ленин 100 сылыгар юбилейнай
мэтээлинэн надараадаламмыта. Адабыт 1936 сыллаах Ойуунускай кыттыылаах
Чаран ыЬыадар сылдьыбыта.
БиЬиги Кун кубэй ийэбит Евдокия Петровна Новгородова 1927 сыллаахха
ыам ыйын 27 кунугэр Тэбиик нэЬилиэгэр тереебут. Кыра эрдэдинэ тулаайах
хаалбыт. Ийэбит аймахтарыгар Федоровтарга иитиллибит. Биир балтылаадым
сэрии кэмигэр аас-туор олохтон УЬун Куелгэ елбутэ диэн курутуйан кэпсиирэ.
Ийэбит, оччотооду одолор курдук, кыра эрдэдиттэн холкуос араас улэтигэр
миккиллэн улааппыт. Арыый улаатаат, ыанньыксыт буолбут. Дойду урдунэн
ыытыллыбыт «ликвидация безграмотности» хамсааЬынынан аадарга-су-
руйарга уерэммит. Кини сахалыы кинигэни аадарын себулуурэ, биЬигини эмиэ
кинигэни таптыырга уерэппитэ. Харчытын кэрэйбэккэ, биЬиэхэ анаан хаЬыат,
сурунаал бедетун суруттарара. «Хотугу Сулус» сурунаал почтанан кэлиитин
дьиэ кэргэн бары кэтэЬэрбит. КиэЬэ аайы, дьиэтээди тубук быыЬыгар, хайаан
да доргуччу аадыы буолара, ону дьиэ иЬигэр баар дьон бары истэрбит. БиЬиги
одолор ол аадыыны былдьаЬар этибит, онон ийэбитуочарат олохтуура, бастаан
кини, онтон эн диэн.

397