Page 478 - Тумсуулээх улэ ситиьиилээх сыллара. Дупсун
P. 478
КЫАЙЫЫЛААХ УЛЭЬИТ, ИЬИРЭХ ИЙЭ
Анисия Дмитриевна Захарова 1925 сыллаахха Уус-Алдан оройуонугар II
Эспех нэЬилиэгэр тереебутэ. 0§о caaha алдьархайдаах Аан дойдуну аймаабыт
сэрии ыар сылларыгар ааспыта. Сут-кураан ыарахан холкуос улэтэ, ыар сутуктэр
бу маны барытын эт хаанынан билэн улааппыта. Ыал улахан одото буолан
эдэр сааЬыттан колхоз улэтигэр эриллибитэ. Оччотооду «Сардана» холкуос
теЬуу улэЬит кыыЬа буолбута.Улэни хамнаЬы кыайар, туохтан да толлон
турбат Анньыыска хары улэтигэр миккиллэн-эриллэн буЬан хатан эр дьон да
улэтиттэн толлон турбата, улэни ере туппут саха чулуу дьахтара этэ.
1950 сыллаахха Румянцев Семен Яковлевичка кэргэн тахсыбыта. Иккиэн улэ
диэн баран холкуостарын, оройуоннарын туЬугар сарсыардаанны саЬардаттан
киэЬэ ус туман туЬуер диэри улэлээн-хамсаан кэлин оройуон, сопхуос бастын
улэЬит дьиэ кэргэн дьоллоох олодун олорон бу орто дойдуттан барбыттара.
Анисия Дмитриевна 9 одо амарах ийэтэ, 16 сиэн, 27 хос сиэн, 3 хос хос сиэн
билигин кини олодун салгыыллар.
Ийэбит олохтон барыар диэри ыанньыксытынан улэлээбитэ. Оччотооду
кэмнэ cyehy улэтэ барыта илииннэн этэ, аны улахан дьиэ кэргэн керуутэ-
истиитэ. Бириэмэтин сатаан аттаран сарсыарда эрдэлээн, киэЬээ хойутаан,
утуйар ууну умнан улэлээн-хамсаан биирдии фуражнай ынадыттан 2000 кг ууту
ыан холкуос, сопхуос бастын улэЬитэ буолбута.
Анисия Дмитриевна улэтин утуе тумуктэрин «1947 с. Ада дойду Улуу
сэриитигэр килбиэннээх улэтин иЬин» мэтээл ,«Улэдэ килбиэнин иЬин»
мэтээл, «Кыайыы 30, 40, 45 сыллара» юбилейнай мэтээллэр, «Улэ ударнига»,
«Социалистическай куоталаЬыы кыайыылаада» знактар, «Ийэ Албан аата»
I-II ст. мэтээллэр, элбэх Бочуотунай грамоталар, дипломнар, махтал суруктар
кэрэЬэлииллэр. Улэттэн дьолломмут саха дьахтарын биир урдук надараадата
Дойду тэбэр сурэдэр Улуу Москва куоракка ВДНХ быыстапкатыгар кыттыыта
буолар. Оройуонун бастын, чулуу улэЬиттэрин кытары баран кэлбитин олус
кундутук ахтара. Кэлин улэттэн тохтоон, пенсияда тахсан да баран улэлээбит-
хамсаабыт сайылыгар «Кириэскэ» ферма наставнигынан улэлээбитэ. Ыччат
дьону cyehy улэтин бары кистэлэнэр уерэтэрэ, субэлиирэ. Аймах-уруу одолорун,
сиэннэрин тумэн улэдэ уерэтэрэ, одо кууЬэ кыайар улэтин улэлиэхтээх
диэн ейдебуллээдэ. Одо ебугэлэрин угэЬин умнубатыгар, айылдалыын
алтыЬан кута-сурэ, доруобуйата кууЬурэригэр иитэрэ-такайара. Ийэбит киЬи
быЬыытынан уратыта, кууЬэ-уода, дьаныара, тулуура, мындыр ейе барыта
олоххо одолоругар утуе холобурунан буолбута. Хас биирдиибитэр истин
сыЬыана, таптала, утуедэ-кэрэдэ тардыЬарга, туруоруммут сыалы ситиЬэргэ
ииппитэ-уерэппитэ. Ол курдук одолоро, улахан кыыЬа Мария Семеновна
ЯГУ т/х факультетын, уола Семен Семенович СХТ бутэрэн зоотехник идэтин
ылбыттара, «Дупсун», «Найахы» сопхуостар теЬуу улэЬиттэрэ буолбуттара. Мин
культура уерэхтээх киЬи Уус-Алдан оройуонун культууратын улэЬиттэригэр
ынырыы таЬааран 1981 сыллаахха «Найахы» сопхуос «Оспех» отделениетыгар
ыанньыксытынан улэлии тахсыбытым. Биир фуражнай ынахтан 3700 кг
ууту ыан сопхуос чемпион ыанньыксыта буолбутум. Кэлин «Кэскил» ыччат
ферматын салайбытым 2000 -х кирбиини ahapa туспуппут.
Анисия Дмитриевна олоххо активнай позициялаах киЬи, нэйилиэк
сэбиэтин хас да тегуллээх депутата, араас тэрээЬиннэр активнай кыттааччыта,
кедулээччи, олоду кытта тэннэ хардыылыыр нэйилиэк дьоЬун киЬитэ,
476

