Page 481 - Тумсуулээх улэ ситиьиилээх сыллара. Дупсун

сопхуоска, 0спбх отделениятыгар хара елуер диэри, сылгыЬытынан
улэлээбитин ейдуубут. Сылгыларын Чагдаайыга кереллере. Бу Чагдаайы алаас
Алдан ерус унуор баар. Дьэ ол иЬин кэлии-барыы ыарахаттардаах этэ. Саас эрдэ
ерус мууЬа барыан иннинэ сылгыларын барытын унуор таЬаараллар уонна
бэйэлэрэ сайын ыЬыах садана теннеллер этэ.
Онтон куЬун убаЬаларын энин дьаЬайан баран биирдэ кэлэллэрэ. Оннук
улэлээх буолан адабыт дьиэтигэр хонор хоноЬо, сылдьар ыалдьыт курдук этэ.
Ол барыта кини улэтигэр бэриниилээх буолан сылгыларын маныырыттан
буолуо. Адабыт туЬунан биир дойдулаада Готовцев И.П. маннык ахтар:
«БаЬылай сылгыЬыттар ыстаарсайдара этэ. Ол садана Верхоян атыыр
сонодосторун адалан, тардатан, республика урдунэн торуех лаппа тахсыбыта.
Инньэ гынан, ессе тупсуодун, от кырыымчык буолан кердеруу весе да мелтех
этэ. Учуонайдар этэллэринэн, биир сылгы 8-9 центнер отунан сыл тахсар
буолладына, биЬиэнигэр баара-суода 2-3 центнери кереллере. Оннук кэмчи
аЬылыкка турар сылгыттан туох улахан теруеду ылыаный. Ол да буоллар
илиилэрин араарбакка керен-истэн кердеруу лаппа тупсан барбыта. Кэнники
дьылларга эЬэ, бере буулаан эмиэ атахтыыра. Аны ону кытары oxeyhyoxxa
наада буолбута. Дэлэдэ сылга 8-тыы, 9-туу эЬэни елеруехтэрэ дуо? Кэлин
сылгыЬыттары куустээх булт саатынан хааччыйар буолбуттара. Онон
БаЬылайга 6-та субуруччу эстэр «Медведь» диэн бойобуой сааны биэрбиттэрэ.
Дьэ ол сааны БаЬылай учугэйдик баЬылаабыта. ЭЬэни да, тайады да мыыныыта
суох элбэди охторбута. Ол садана тайах сурдээдин хойдо сылдьыбыт кэмэ этэ.
Дэлэдэ биир сиргэ туран 4-5 кыылы сууЬарыа дуо?
Аар тайда улуу хаЬаайына, эЬэ барахсан, онноодор атыырдары кытта
былдьыыр тубэлтэтэ баар буолара. Кемускэлэ суох хаалбыт уер сылгы
ыЬыллар, кыыл-суел аЬылыга буолар дьылдаланар. Онон куЬэллэн туран
бултаЬарга тиийиллэрэ. СылгыЬыт улэтэ - олус сылаалаах, илистиилээх улэ. Бу
улугэрдээх урааннаах уЬун кыЬынна, 40-50 кыраадыс тымныыга, сородор 60
да кыраадыска тиийтэлиир кыыдааннаах тымныыга, силлиэдэ-буурдада куну
быЬа ыныыр урдугэр сахсыллар доруобуйада охсуулаах буоллада. БаЬылайы да
ыарыы тумнубатада. Оннук ыалдьан баран, окко улэлии сылдьан, бириэмэтигэр
эмтэммэккэ ыарыытын бэргэтэн кэбиспитэ. Инньэ гынан баара-суода 62
сааЬыгар тапталлаах аан ийэ дойдутуттан арахсаахтаабыта. Ол эрэн саамай
кундуттэн кундутэ кини утуе аата-суола тапталлаах тереебут дойдутугар -
орто туруу-бараан ийэ дойдутугар хаалбыта...
Бастын’сылгыЬытбуоланбиЬиадабыт 1967 с. «Отличниксоциалистического
соревнования сельского хозяйства РСФСР» диэн бэлиэнэн, 1970 с. «За
доблестный труд в ознаменование 100-летия со дня рождения В.ИЛенина», 1985
с. «40 лет Победы в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг.» юбилейнай
мэтээллэринэн надараадаламмыта, 1982-1986 сс. «Ударник коммунистического
труда» урдук ааты сугэр чиэскэ тиксибитэ.
Адабыт наЬаа талааннаах киЬи этэ, учугэйдик уруЬуйдуура, сахалыы
туойара. Ол эрээри кини талааннара ханна да кестубэтэдэ. Арай аймах-билэ
дьоннорун, бэйэтин одолорун сыбаайбаларыгар туойан алгыс тылын аныыра.
БиЬиги адабыт утуе аатын кини тереппут одолоро, сиэннэрэ, хос сиэннэрэ,
хос-хос сиэннэрэ эмиэ кини курдук дьоино утуе санааларынан, улэдэ
бэриниилээхтэринэн уйэлэртэн уйэлэргэ ааттата туруохтара диэн эрэнэбит.
Одолоро
Олунньу, 2019 сыл

479