Page 197 - Дүпсүн сирэ
P. 197
Захар Васильевич — историческай наука доктора, Петр Васильевич — граж
дански сэрии кыттыылааҕа, партийнай үлэһит. Иккис кэргэниттэн торообут
Василий Васильевич идэтинэн историк, ор кэмҥэ комсомольскай-партийнай
салайар үлэҕэ үлэлээбитэ.
А. Н. Ушницкая
Ушницкай Иван Васильевич-Түспүт Уйбаанчык
Ушницкай Иван Васильевич «Энгельс» холкуос чилиэнэ, бу холкуос биир
саамай улахан алааһыгар Наараҕа олохсуйбута. Холкуос биир төһүү кыайыылаах
үлэһитинэн биллэрэ. Кыайыылаах-хотуулаах от охсооччу, кэбиһээччи, бурдук
быһааччы, астааччы, мае кэрдээччи этэ. Үлэтиттэн быыс буллаҕына бултуура,
ордук куобахха уонна балыкка сылдьара. Элбэх оҕолоох улахан ыал аҕата этэ.
Сэрии сут-кураан сылларыгар ас-танас тиийбэтиттэн сүрдээх кыһалҕалаахтык
олорбуттара. Оҕолоро: Петр Иванович — РСФСР үтүөлээх булчута, Николай
Иванович хонуу үлэһитэ, Матрена Ивановна — «Бочуот Знага» уордьан кава
лера, Татьяна Ивановна — РСФСР эргиэнин туйгуна.
У ш ницкай П етр И в ан о в и ч -Т үсп ү т Б ү ет ү к эт э
Петр Иванович 1931 сыллаахха тэриллибит «Кыһыл Муннук», кэлин «Эн
гельс» холкуос туруу үлэһитэ этэ. Кинини аҕатын аатынан «Түспүт» диэн
ааттыыллара. Петр Иванович холкуос бастьпг түүлээхситэ этэ. Петр сүрдээх
күүстээх, бэйэтин кыанар, ыһыахтарга мае тардыһар, тустар идэлээҕэ. Кыа
йыылаах үлэтин иһин «Социалистическай куоталаһыы кыайыылааҕа» бэлиэ-
лэринэн, грамоталарынан наҕараадаламмыта, РСФСР үтүөлээх булчута ааты
ылбыта.
Түспүт Бүөтүкэтэ-Ушницкай Бүотүр Уйбаанабыс олус дьикти от кэбиһээччи
этэ. Туох баар туттар атырдьахтарын, от түгэхтипр, ортолуур уонна кыдама
диэннэри хастыы эмэ саппаастаан кыладыйан оҥостуммут буолара. Күннэ
40—50 сыарҕаттан итэҕэс оту кэбиспэт буолара. Сороҕор 60 да сыаруаҕа тиэрдэ-
рэ. Угаайыны үксүгэр үстэ эрэ атырдьахтыыра. Атырдьахтаан оту быраҕарыгар
атырдьах угун хаһан да сиргэ сыһыарбат этэ. Дьиибэтэ диэн, атырдьахтаах отун
өрө тардан таһааран иһэн. угун алын өттүн атаҕынан охсоро, оччоҕо от биирдэ
үоһэ күөрэс гына түһэрэ.
Хоту эбэ алааска от кэбиһэ тиийбиппит.Үүнүүтэ олус балысхан этэ.
Бүөтүкэбит биригэдьиирбититтэн 6 оҕуска кэбиһэ сылдьан өссө биир угаайы
угааччыны уонна от үрдүгэр турар киһини көрдөһөн ылла. От үрдүгэр Буоһукап
Дьаакып (Мээчик) оҕонньор турара, эбии Горохов Баһылай Мөрүөнэбис (Ог-
тоох Баһылай) кэллэ. Бүөтүкэ биир күн элбэх оту кэбиһэн, анаан бэлиэ хаал-
ларыан баҕарбыт буолуон сои дни саныыбын, билигин. Ол күүстээх үлэбит
иннинээҕи күн ходуһаҕа олус хойут сареыарда киллэрбитэ уонна киэһэтин
олус эрдэ тохтоон ходуһаттан таһаарбыта. Итиннэ убаҕас бугуллаах наар кытыы
өттүгэр сылдьыбыппыт. Саамай хойуу бугуллаах Эбэбит орто түөлбэтэ олорон
хаалбыта. Сынньана түһэн күүс мунньуммут эбит диэн тойоннуохха сөп, би
лигин. Ол кэбиһэр күнүн иннинээҕи киэһэ олох эрдэ утуйарга сорудахтаабы-
193

