Page 84 - Баһылай-Мүрү. Лена тэрээһиннээх хаһаайыстыба

Өр сыллаах туруорсуу олоххо киирдэ

Үлэ диэн дьол доҕуһуола, үлэтэ суох дьол суох, — диэн саха
народнай поэта Семен Данилов эппит киэҥ ис хоһоонноох кынаттаах
тыллара тыа сирин хоһуун үлэһит дьонугар бүгүн ордук кэрэтик,
ордук дьэҥкэтик, өрө күүрүүлээхтик иһиллэргэ дылылар. Итинник
үтүө санаа абылаҥар куустаран, биһиги Кыыс Хаҥа сайылыгар
өбүгэлэрбит уос номоҕо оҕустубут үһүйээннэрэ күн бүгүнүгэр
диэри ыччаттар ортолоругар “Бэрт-Хара сыдьааннарабьгг” диэн киэн
туттуу, убаастабыллаахтык сыһыаннаһыы холобурун чаастатык
көрүөххэ, истиэххэ сөп. Биир дойдулаахпыт Бэрт-Хара үөскээбит
дойдута чахчы даҕаны сүдү киһи олорон ааспыт, лиҥкинэс хойуу
тиит мастардаах тыата, киэҥ нэлэмэн ходуһата, мэччирэҥнээх
сайылыга, икки хара тыатыгар диэри уута, көмүс хатырыктааҕа -
үтүө-мааны дойду буоларын сылдьыбыт эрэ киһи, сирдээхпин-
уоттаахпын дэнэр сиринэн айаннаан иһэбит. Сааскы халаан уутуттан
угуттанан икки хара тыатыгар диэри толору киэбин ылбыт Эбэ
барахсан көрүөхтэн кэрэ көстүүлэммит. Сыыр быарын кыйа
дыргыллыбыт суол ардахтан алдьанан хаһыллыбыт тыа суолугар
киирэн иҥнэри-таҥнары түһэн бытааран ылабыт, арыт Эбэ көнө
ходуһатыгар түргэтээн, кылгас сайыммыт маанылаах көстүүтүнэн
дуоһуйа, эмиэ да бүтэн эрэриттэн сонньуйан ылабыт. Өр өтөр
буолбатыбыт, Кыыс Х аҥа арҕаа баһыгар саһылыкааннар
сайылыктарыгар тиийэбит.
Бүгүн манна «Лена» тэрээһиннээх хаһаайыстыбата ыан-
ньыксыттара, сүөсүһүттэрэ аныгы ирдэбиллэргэ толору эппиэттиир
саҥа сайылык үлэҕэ киирбитин бэлиэтээри дьоро күннэригэр
мустубуттар. Өр сылларга кэтэспит ыра санаалара туолан олоххо
киирбититтэн сүргэлэрэ көтөҕүллүбүт сайылык дьоно сирэйдиин-
харахтыын сырдаабыттар, санаалара сэргэхсийбит, туттардыын-
хаптардыын түргэтээбиттэр. Бэл кырдьаҕастар күлэ-үөрэ, дэгэйэ
тутта сылдьаллара бырааһынньыкка кэлбит киһи санаатын
сылаанньаталлар. Кинилэр ортолоругар бааллар урукку колхоз, совхоз
производствотыгар эдэр, эрчимнээх саастарын бүүс бүтүннүү
анаабыт производство бастыҥнара. Бырааһынньыктыы симэммит
сайылык тэлгэһэтэ кырдьык даҕаны үрүҥ илгэни дэлэтээччилэр
түһүлгэлэринэн буолуон буолла. Фермаларынан, сайылыктарынан
колхоз, совхоз саҕанааҕы күүстээх үлэни көрдөрөр хаартыскалардаах
ст ен д эл эр киһи болҕом тотун тардар гына тупсаҕайды к
оҥоһуллубуттар. Стендэ тула элбэх киһи муһунна, хаартыскалары

80