Page 6 - Л,Р,Кулаковская
P. 6
Өксөкүлээх Өлөксөй суруйбут “Өй уонна сүрэх мөккүөрэ” киһи аймах баарын тухары
баар буола туруоҕа. Төһөнөн олохпут сайдар, оччонон ыччакка умсук элбээн иһэрэ
саарбаҕа суох. Оччотугар, аныгы оҕону хайдах иитэбит диэн боппуруос турар. Киьи-
аймах сүнньүнэн уларыйбат. Былыр-былыргыттан үчүгэй диэн үчүгэй, куһаҕан диэн
күһаҕан. “Таптал”, “ытыктабыл”, “суобас” диэн өйдөбүллэр уларыйбаттар . Оччотугар ,
ити былыгрыттан омукпут тутан кэлбит иитиигэ принциптэрин тутустахха , ханнык да
дьалхааҥҥа оҕустарыахпыт суоҕа диэн эрэл баар. Иитии боппуруоһугар Конфуций биир
этиитин сөбүлүүбүн “Учитель говорил:
Устремленность к человечности освобождает от всего дурного”.
Саха тылын харыстааҥ
-Аан дойду таһымынан толкуйдуур, ыыра киэҥ эрэ киһи атын дойдуга олохсуйара
буолуо. Уопсастыбаннай да үлэҥ оннук.
Билиҥҥи ыччакка кыраныысса таһыгар олохсуйуу- ыра санаа муҥутуур чыпчаала
буолла. Чахчы онно эрэ үчүгэй олох баар дии саныыбыт быһылаах, бэйэбит дойдубут
олоҕун араастаан холуннарар да дьон элбээтэр элбээн иһэр... Оттон атын сиргэ
олохсуйдахха, дойду ахтылҕана, төрөөбүт тылы сүтэрбэккэ илдьэ сылдьыы ыарахан
буолбатах дуо?
- Кырдьык, атын дойдуларга атын-атын сокуоннар, нэһилиэнньэҕэ сыһыан баар. Сорох
сокуоннарын “Россияҕа бааллара эбитэ буоллар даа” дии саныыгын. Социальнай харалта
үгүс дойдуга биһиэнинээҕэр ордуга кистэл буолбатах. Кыраныысса таһыгар дьон бэйэ-
бэйэлэригэр сыһыаннара ураты сайаҕаһа сэҥээрдэр. Сүүһүнэн сылларга тутуллан турар
куораттар, биллэн турар, биһиги Дьокуускайбытынааҕар ордуктар бөҕө буоллаҕа дии.
Араарыахха наада, дойдуну турист хараҕынан көрүүнү уонна иһигэр олоруу диэннэри.
Мин Саха сириттэн тэйбитим сүүрбэ сыл буолла. Ол усталаах-тухарытыгар син элбэх
атын регионна да олорор, кыраныысса да таһыгар олорор дьону кытта син билистим. Эн
ханна да олор, хайдах олорорун бэйэҕиттэн эрэ тутулуктаах. Кыраныысса таһыгар көһөн
кэлбит дьон бары ситиһиилээхтик олороллор дии санаабаппын. Төттөрүтүн, атын сиргэ эн
бэйэҕин өссө күүскэ көрдөрүөхтээххин, олохтоох дьонтон тугунан эрэ уһулуччу
буолуохтааххын. Тылларын, обычайдарын, тутта-хапта , таҥна-симэнэ да
сылдьалларыгар тиийэ билиэхтээххин , тутуһуохтааххын.
