Page 151 - Дупсун оскуолата 150

147

Надарааданы быйаарарга фронна итинник тубэлтэ YrYCTYK тахсара. Ол ис
биричиинэтин билигин чуолкайдык быйаарар кыаллыбатын урдунэн, хом санаа
ыйыппакка эрэ тебедер киирэ турар.
Оччолорго беден" операция кэнниттэн, уейээттэн туспут дьайалынан, нада-
раадада кургуемунэн туйэрии угэйэ баара. Холобур, Багратион операция туму-
гунэн, армиялар дьоннорун биэс уоннууга тиийэ Советскай Союз Геройун аатыгар
туйэртээбиттээхтэр. Онтон Нарев плацдармнара — Ружанск уонна Сероцк —
Багратион на тэн пэрэ суодун ийин, байыаннай энциклопедияда ураты суолталаах
плацдармнар быйыыларынан киллэриллэ сылдьаллар.
Бийиги кийибит ыларга кыттыбыт плацдармын Сероцк туйунан 1983 сыл­
лаах «Байыаннай энциклопедическай тылдьыкка» Захвачен 5.9.44 65 А (ген-п
П.И. Батов) диэн суруллубут. Онтон П.И. Батов ахтыытын уйус тахсыытыгар
маннык тыллары аадабыт: «Гуун Рокоссовскай телефоннаабыта: этиин ылылын-
на... истибитин дуо, немец командованиетын Нарев уонна Висла плацдармнарын
туох диэн сыаналыырын? — Суох — Германия сурэ^ин кыкыыр бэстилиэттэрэ диэн.
Онтон биирдэстэрэ эн илиигэр. Сэрэн, тело о^устарыма. Тиэтэй, бе^ергетунэ orjyc»
(П.И. Батов В походах и боях, М. 1974, 444 с.)
Икки командуюгцай кэпсэтиитигэр Нарев туйунан ахтыйыы туох-ханнык ин-
нинэ Сероцка сыйыаннаада.
Михаил Михайлович, кестерун курдук, ити операцияда саамай садаланыытыгар,
баладан ыйын 5 кунугэр, кыттыбыт. Ол туйунан бэйэтэ бу курдук ахтан хааллар-
быттаах:
Балаган ыйын 3 кунугэр госпиталыпан тахсан бэйэм чааспар тиийээппин кытта
остеому штурмалаары а^ай олоробут. Эн барса^ын дии тойуйдулар...
Халлаан сырдыан иннинэ 5 таанкара 30 кийи уллэстэн олордубут. Дьэ уонна ин-
нибит хоту харса суох ыстаннарыы буолла. Остеех, вмуттэн хаалан, дуомнаах
утарсыыны окорбото. Халлаан сырдаата, шоссе/уа ойутан таэуыстыбыт. Дьэ, манна
немец массыыната бег>е айаннаан ийэр эбит. Бийиги олору анаар кырыытыттан
унту солон аайан истибит. Сотору coiyyc киэк толоокко киирдибит. Ол укуор араас
дьуйуннээх балаакка тардыллыбыт. Тохтоло суох ытыалыы-ытыалыы таакка-
ларынан еро суурдэн киирдибит.
Тиийбиппит немец бе/уе адаарыкнайа сылдьар эбит, уолуйан хаалан наар куотар
эрэ айдааныгар сылдьаллар. Мин кердехпунэ, синньигэс бауайы еруйу — ол били На-
ревы — туоруур муостаьуа дьулуйаллар. Бийиги немецтэрбитин кытта аьуыс буолан
былаайан хааллыбыт. Бийиги муостаны ылар санаалаахпыт. Кинилэр унуор туоруур
дьуккуердээхтэр. Ол мучумаанна бийиги муостагуа урут тиийдибит. Дьэ уонна эр-
гиллэ биэрэн, ойдеруттэн тахсыбыт немецтэргэ у тары уот астыбыт. Кийи кэмэ
суох суулларын мин онно кербутум. 30-ча мунуутэ устата кыдыйсыы кэнниттэн
остеех 5 бомбардировщига бийигини туйаайбытынан кэлбэттэр дуо? Нэйиилэ туора
куотан тыыннаах ортубут. Субу аэуай баар муостабытыттан туох да хаалбата.
Онно этэ кыргыйыы киэнэ кытаанаьуа. Гранатанан сабыта бырахсыы, автоматы-
нан тирэйэн ытыйыы.
Бийиги 27 кийи хаалан баран, икки ардыбыт 70-нуу метргэ тиийэ аппыта. Ос­
теех оборонатын утары турбутунан киирбиппит. Гаспар ким да суоьуа, иннибэр биэс
уонтан тахса кийи естеех кестере. Ону туйаайа-туйаайа бокуойа суох автоматы-
нан тибиирдибитим. Тейе кийи елерун аагуыахтааьуар керер да боку ой суо/уа.
Миэхэ комете икки уолу ыыппыттара. Дьэ онно арыый кийитийэн кербутум
естеехтербутуттэн аэуыйахтара ордубут этэ. Комете кэлбит уолаттарым 1927
сыллаах эдэркээн одолор этилэр. Минуолаттарбар этэбин: «Эмискэ саба туйуехтэрэ.
хараххытын кинилэртэн араарыман». Инньэ диэн этэн бутээппин кытта уонча хаа-
мыылаах сиртэн граната кыырайан ийэрэ кейуннэ. Ону хабан ылан, теттеру бэ-
йэлэригэр бырахтым. Уолаттар бинтиэпкэлэрин эйэ охсон ылан, утары ыстыыгынан
керустум. Оннук чугастан сэриилэспиппит. Ити барыта наьуараада илиийигэр туох