Page 152 - Дупсун оскуолата 150
P. 152
148 КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫЬЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛЛТЛ
баарынан сурулла сылдьар. Остввх, xuhu эрэ буоллар, тердус тегулун кэлбэтэ^э.
БиНиги yhye буолан биир граната^а баа!гырар буолан хаалбыппыт. Хата, харанаран,
ону естеех кыайан кербекке хаалбыта. Уоту харса суох aha сыппыппыт. Лаппа
харакарбытын кэнниттэн чааспытыгар теннвн тахсан, медсанбакка курдары аас-
пыппыт.
УеЬээ ахтыллыбыт докумуоннартан, ветеран бэйэтин 1986 сыллаады ахтыы-
тыттан кердеххе, геройдуу киирсии буола сылдьыбыта мэлдьэдэ суох баар суол.
Таанкалар урдулэригэр олорон барбыт 30 киЬиттэн уонна кэлин ситэн Нарев
epyhy туораабыт бутун рота дьонтон бутэЬик атаакада баара-суода 27 кийи хаа-
лар. БиЬиги киЬибит эр бэрдэ, дьин нээх буойун буоларын саамай былдьаЬыктаах
тугэггн'э дьэ онно кердербут. Утары ытыалыы сытар биэс уонча фашистан
уксун кини елерер. Бастакы бааЬырыытыгар кыргыспытын тохтоппот. ИккиЬин
бааЬыран да баран кыргыЬыы хонуутуттан тахсыбат: дьонугар диискэ иитэн
кемелеЬер, санааларын кетедер.
Ити хорсун-хоодуот быЬыыны полк командира сылааЬына, yhyc кунугэр,
надараада илииЬигэр киллэртэрэн, кырдьыктаадын бигэргэппит. Онтон армия ко-
мандующайа Герой СулуЬун оннугар Бойобуой КыЬыл Знамя уордьанын биэрэргэ
диэн быЬааран илии баттааЬына эмиэ ол баладан ыйын 24 кунугэр, 19 хонон ба
ран, Сероцк плацдарма бутэЬиктээхтик ылыллыбыта биллибитин кэннэ буолбут.
Ол да урдунэн командующай сыыЬа быЬаарбытын билигин дакаастыыр кыах
суох. Ол тугэннэ, бадар, корпус командованиета геройга лимита таЬынан туЬэрбит
биитэр, бадар, армияда оннук лимит терут да кэлбэтэх кэмэ буолуон эмиэ сен.
Надараада суолун ессе туох буелуу туспутэ билигин кэлэн хантан биллиэдэй?
Арай Кыайыы 20 сыла туолуутугар надараадада туЬэриини ыллахха, ол 1965
сылга сэриигэ сылдьан бааЬыран баран «Бойобуой утуелэрин иЬин», «Хорсу-
нун ийин» мэтээл да тиксибэтэх, надараадада туЬэн баран ылбатах дьонно Ге
рой СулуЬун, уордьан туттарбыттаахтар. Оттон биЬиги киЬибит Бойобуой КыЬыл
Знамя уордьанын таЬынан, хойут ылбыт Ада дойду сэриитин I степенэ уордьан-
наах, Варшаваны босхолооЬун ийин, о.д.а. угус мэтээллээх этэ.
Барыта сеп, барыта баар курдук эрээри, М.М. Стрекаловскай надараадата муна
сылдьар биитэр ананан баран кэлбэтэх дьон но киирсиэн септеех диэн маннык
тугэн туЬунан бу курдук суруйбут:
«ТеЬе да оборонада турдарбыт кун-туун ахсын дьиггнээх сэрии буола тура-
ра. Остеех биЬиги хаЬан аЬыырбытын, сынньанарбытын кэтээн олорор курдук,
оруобуна ол кэмггэ артиллериянан ыппытынан барара. Онон сугун утуйбакка
бэрт уЬуннук эрэйдэммиппит. БиЬиги естеехтен 300—400 метр этибит. Икки ар-
дыбытыгар уулаах, бадарааннаах эрэ этэ. Бэс ыйын 21 кунугэр естеех оборона-
тын тодо кетер сорудах ылбыппыт. Бу чэпчэкитэ суох дьыала этэ. Сарсыныгар
сарсыарда 6—7 чааска атаакада турардыы былааннанан, бойобуой охранениеда
киирэн хоммуппут. БиЬиги, адыс киЬи, естеех оборонатыгар урут тиийэн флажок
анньыахтаах этибит. Маннайгы рота, маннайгы взвод, маннайгы отделение буо-
ламмыт итинник ыарахан соруктаах бирикээс ылбыппыт. Биир киЬи хаалыар диэ
ри бирикээЬи толорор туЬугар охсуЬуохтаахпыт. Сарсыарда 1500 орудие атааканы
биллэрэн ытыалыырын кытта биЬиги ахсыа иннибит хоту ыстанан кэбиспиппит.
Ол эрээри естеех араас калибрдаах пулеметунан, ыраахтан ытар буускаларынан
сонно тута утары уоту аспыта. Били адыс киЬиттэн аара хаалааччы элбээбитэ.
Мин Сердюктуун (отделение командира) иккиэйэдин эрэ тиийбиппит.
Флажокпутун наадалаах сиргэ анньыталаабыппыт. Сорудах ыларбытыгар ким
сорудады толорбут КыЬыл Знамя уордьаныгар туЬэриллиэ диэбиттэрэ. БиЬиги
ол операцияда мэтээлгэ да туспэккэ хаалбыппыт. Сэриигэ, хор, оннук эмиэ буо-
лааччы. БиЬиги ол сырыыбытыгар ессе биир немец офицерын тыыннаахтыы ту-
тан адылбыппыт. Togo кыЬыл флажок анньыллыахтаадын, тодо итинник атаакада

