Page 154 - Дупсун оскуолата 150

150 КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫИЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛАТА

дик, ким урдук уерэхтээх милиционер, ким финансист. Бары Санкт-Петербурга
тиийэ бэйэлэрэ ыал буолбут дьон.
Олоххо тардыйыы, санаа кууйэ диэн киниэхэ баара. Кини Чымыраады урэххэ
нуучча дьиэтин туттан хоп курдук олорбут Бычыкаа Мэхээлэ — эмиэ да булчут,
эмиэ да тимир, мае yyha, биир кэмн’э Дмитрий Никифоров курдук маастары кыт­
та бииргэ улэлэйэ сылдьыбыт, эмиэ да муосчут — сэттэ одотуттан биирдэстэрэ
этэ. Итинник бэйэлээх кийи дэлэ одолорун такайбыта буолуо дуо? Yc уол сэриигэ
барбытыттан уйуен, ол ийигэр Михаил Михайлович, эмиэ этэнтгэ эргиллэн кэл-
биттэрэ. Ол оннугар ус кутуеттэн уйуеннэрэ эргиллибэтэхтэрэ...
Онтон Бычыкаа Мэхээлэ 102 саайыгар елбут. Одонньор уггуодар, уола Мэхээ­
лэ этиитинэн, остуолбада 11-дээх буур тайах муойун саайбыттара билин'н'э диэри
учугэйдик турар yhy.
Михаил Михайловийы Оспех дьоно полевой суумкалаах теттеру-таары суурэ-
кэлиирин угустук кербут кийилэрэ. Алта ын ырыы тухары нэйилиэк еэбиэтин де­
путата, уон сыл партийнай тэрилтэ секретара, онтон кэлин сэрии уонна улэ вете-
раннарын комитетын председателэ. Ити кини хамнас аахсыбатах дуойунастарын
аахтыбыт. Улэлээбит улэлэрэ: райфин бухгалтера, сберкасса сэбиэдиссэйэ, лесхоз
обьезчига.
Ол эрээри, аадааччы кинини чараас бартыбыал кыбыныылаах керунньук
улэйит курдук ейдееме. Михаил Михайлович уйэтин тухары, этэргэ дылы, сууйун
келейенун сууйугэр адаан, олох олорон, одо иитэн «йай-йат» диэбит кийи. Бул­
чут диэтэххэ булчут бэрдэ, отчут диэтэххэ отчут толуута кини этэ.
Тозовканан суус метртэн куйу хайа бадарар тэйэ ытан ылара. Хапсадайдык,
бэргэнник ытарынан угустэри салыннарара. Биирдэ мэнээктээн кэлбит кыр-
са ала-чуо кини туйадар киирэн иннибиттээх. Тайах буоллун, тиин буоллун —
кини итинник байанайдаах булчут этэ.Эйиги кини ити элбэх тыынньалаах кийи
быйыытынан бэйэтигэр бултанар эбит дии санааман’. Кини мэлдьи холкуос сыып-
паратын толорорго бултуур угэстээдэ.
Хайдахтаах утуе отчутун туйунан Н.Н. Литвинцев бэрт истиггник ахтар: биир
сайын Лабачааны урэххэ бииргэ оттообуппут. Наар илиинэн. Куйуеру уйун ардах
буолан, угус бугулбутун атарба мае урдугэр туруорбуппут. Мэхээлэ от улэтигэр
олус дьодурдаада. Бэйэтин кыадын тайынан киэн' хоннохтоох, ыраас суоллаах
охсооччу этэ. Кэлин уонунан сылларга от звенотун салайбыта. Итинтэн салгыы,
куоталайыы тумугун тайаарыыга балыйбыттарын хамыыйыйа тэрийтэрэн, кыр-
дьыгын тиспитин кэпеээн баран, Николай Николаевич суруйар: «Наадатын ту-
руору кенетунэн туруорсара. Ньылаггнайа, албыннайа, бэрт буола сатыы барбат
этэ. Михаил Михайлович туохха барытыгар дьуккуердээдин, булугас мындыр
ейдеедун туйунан, сийи туоруур суолу сыыйа тыыран эрэллэрин кеннербутун хо-
лобур адалан, П.П. Черноградскай ахтар. Онтон А.Н. Борисов биир дойдулаадын
маннык тылларынан билийиннэрэр: «Кэгни бийиэхэ Килэдимэ звенотун отчутта-
рыгар элбэх сыл звеноводтаабыта. Бу кыра унуохтаах, дьарамай кийи, кеннеру
сыйыаннайыыга ардыгар ордуос да курдугун ийин, уопсай интэриэскэ, улэдэ
олус болдомтолоохтук, тулуурдаах кийини ейдуур, саба тутан салайбат номодон,
мае хайдыбытын курдук кене, киэн' кийи этэ. Бу ахтыыга одонньор сурдээх
уерунньэн', одолуу ис киирбэх, аламадай этэ» — диэн этиини кытта киэн- кийи
киэлитин биллэрбэт диэн ессе иккис этии баар.
Кырдьык да оннук курдук. Кини геройга туйэрэн баран умнубуттарыттан
мунутуйар биитэр хоргутар тылы, бэл, кырдьан олорон, биирдэ да ыйыктыбатах.
Эдэриттэн бу киэн кедустээх, холку кийи сэрии суойуттан-суодалыттан
уолуйбатах, дойдутугар эргиллэн кэлэн баран оннук сэриилэспитим, маннык
кыайбытым-хоппутум, диэн туейун охсумматах, харчылаах улэни эккирэтийэн
урдуку салалтаны кэрийэн халыйыйа суурбэтэх. Ылбыт да, сэрии иннинэ хай-