Page 257 - Дупсун оскуолата 150
P. 257
торынан анаан кэбистилэр. Муру оскуолатыгар улэлиир кэммэр туристическай
улэ араас керуннэригэр син улэни ыыппытым. Учуутал быйыытынан Муругэ
Саха сирин историятын уерэппитим, балайда элбэди билбитим, Саха сирин
историятын туйунан матырыйаалы хомуйбутум. Ити кэмнэ туризмы тэрийиигэ,
бастакы слету ыытыыга ситийиилээхтик улэлээбит Муру орто оскуолатын саха
тылын уонна литературатын учуутала Н.А. Курилкины умнар табыллыбат. Кини
субэлэрин ылынан туризмы маассабай, ол аата оскуола одолорун буттуунун ха-
бан ыытар сорук турбута. Ити курдук Муру оскуолатыгар директорынан улэлии
сырыттахпына, Дупсун нэйилиэгин олохтоохторун туруорсуутунан кэргэним Ма
трена Гаврильевна Дупсун участковай балыыйатыгар быраайынан ананан улэлии
тахсыбыта. Итинэн сибээстээн 1960 сыл муус устар бутуутугэр Дупсун орто
оскуолатыгар туруорсаммын, хаттаан учууталынан улэлии тахсыбытым. Тахсаат
да куруйуокпун салгыы улэлэппитинэн барбытым. Уерэппит одолорум мин кэл-
биппэр олус уербуттэрэ. Эмиэ уруккуларын курдук тута тумсубуттэрэ.
Муру учуутала Н.А. Курилкин утуе субэтин ылынан, Дупсун орто оскуола
тыгар бастакы туристическай слету Дупсун бойуелэгиттэн хоту сытар 4 км сиргэ
Содуруу Лукуга оьгорбуппут. Бу туристическай слекка оскуола буттуун кытты-
быта. Слету ыытар кэмнэ айылда саамай тупсан, силигилии симэнэн турар кэмэ
этэ. Оскуола одолоро кылаастарынан туспа хамаанда тэринэн, анал туристическай
формалаах парадтаан тиийэн курэхтэспиттэрин ейдеен кэлэбин. Дьэ, ити сылтан
ыла оскуолада эдэр туристар слеттара хас сылын аайы ыытыллара утуе угэскэ
кубулуйбута. Ити туерт уонча сыл устата ыччаты иитиигэ туризм уонна кыраа-
йы уерэтии боччумнаах бийирэбили уонна кылааты киллэрбитэ. Онуоха энту
зиаст учууталлар А.И. Сивцев уонна И.Д. Стрекаловскай уйулуччу енелеехтерун
астынан туран бэлиэтиэхпин бадарабын. 1961 с. уерэх дьыла садаланыадыттан
былааннаах, инники сыаллаах-соруктаах улэ тэрээйиннээхтик ыытыллыбыта.
Куруйуок ийинэн Саха сирин историятын киэн содустук программа быйыытынан
уерэппиппит. Араас кылаастартан дьарыктанар одо ахсаана элбээбитэ.
1961 — 1962 уерэх дьылыгар И.С. Колодезников директорынан ананан кэлби
тэ. Кини оскуола 100 сылын керсе элбэх, киэн- далаайыннаах улэни тэрийиитэ
бийиги улэбитигэр улахан оруолу ылбыта. 100 сылы керсе оскуолада кыраайы
уерэтэр музей айылларын туйунан сорук турбута. Дьэ, ол ийин элбэх хонуктаах,
биир куннээх походтар тэриллибиттэрэ.
Мин «Дупсун—Хоту Луку—Ыччат Алдана—Табын Эбэ» маршрутунан суур-
бэччэ одолоох куйуну керсе поход тэрийбитим. Ити походка сылдьыбыт одо-
лорбун испиийэктээн кердум, сорох одолорбун умнубуппун быйыылаах. Мин
ейдуурбунэн Сыроватскай Ваня, Корнилов Гоша, Борисов Сеня, Парников Вася,
Сыроватскай Кеша, Гоголев Борис, Алексеев Сеня, Корнилова Альбина, Попова
Еля, Лукачевская Роза, Босикова Нюта, Федорова Света, Шелковникова Фекла,
Бурнашева Настя, Федорова Маша, фотограбынан Борисов Вячеслав бааллара.
Походка сылдьар кэмнэригэр тонмот гына ичигэстик танналларын ситиспи-
тим. Хайын беде туйэн, сир тойон эрэр кэмэ этэ. Оччолорго палаткалар, утуйар
мейееччуктэр суох кэмнэрэ этэ. Ыччат Алданыгар Кердугэн уонна Уймаас диэн
сирдэр чугастарыгар биир ампаарга от тэлгэнэн баран хонон турбуппут. Сарсыны-
гар Табын Эбэ сийигэр Лада Баатыр диэн уйуйээнтгэ киирбит бухатыыр куйадын
кердеен сийи биир гына тараахтаан теттеру-таары сылдьан кердубут да, туту да
булбатыбыт. Огехтертен угус музейга аналлаах матырыйаалы булан адалбыппыт.
Адыйах хонон баран кыстык хаар туспутэ. Сэтинньи 6—7—8 куннэригэр
алта саамай спортивнай бэлэмнээх одолору ылан, «Дупсун—Илин Эбэ—Онер—
Остуойка» маршрутунан халын хаары тэлэн походтаабыппыт. Поход бастакы
сорудадынан кыыллар, кетердер суолларын чинчийэн керуу, иккис сорудахпы-
тынан урут олоро сылдьыбыт, уйуйээн нэ киирбит дьоннор тустарынан суруйуу
буолбута. Онер Эбэтин чугайыгар биир фермада сырыттыбыт уонна хоннубут.

