Page 262 - Дупсун оскуолата 150
P. 262

258                               КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫИЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛЛТЛ



       кэлэммин куруйуокпар былаан оностубутум уонна бадалаах одолору бэйэм сала-
       йар, ону тэвгэ атын кылаастартан ылбытым. Сан а улэлээн истэхпинэ табаарыйым
       И.Д. Стрекаловскай кэлэн: «Олексей, эн улэдэр мин кемелоЬуем, миигин кемеде
       ыл», — диэбитэ. Дьэ, ол кунтэн ыла иккиэн ис дууйабытыттан кыйаллан-муйэллэн
       улэлээн барбыппыт. Оччотооду курэхтэйии балайыанньатыгар 1963, 1964, 1965 сс.
       икки хамаанда ирдэнэрэ. Бийиги куруЬуокпутугар балайыанньа быйыытынан
       икки хамаандаттан ордук одолору мунньан уйун кыйыны быйа ситийиилээхтик
       улэлээбиппит. Хамаандалар икки ардыларыгар сотору-сотору курэхтэйии ыытар-
       быт. Уерэтэр одолорбут туристическай улэни ис дууйаларынан себулээбиттэрэ.
       Хамаандалар састааптарыгар маннык одолор киирбиттэрин ейдуубун: кыра
       хамаанда Матвеева Настя, Ушницкая Нюта, Аржакова Света, Васильева Клава,
       Прибылых Настя, уолаттартан Аржаков Гоша, Васильев Валера, Сивцев Петя,
       Свешников Спиридон, Свешников Ваня, улахан хамаандада кыргыттартан Фе­
      дорова Маша, Соловьева Света, Корнилова Альбина, Попова Еля, уолаттартан
      Алексеев Сеня, Прибылых Вася, Румянцев Коля, Сыроватскай Ваня, Нового-
      дин Петя, Гаврильев Коля, Попов Коля уонна Румянцев Вася бааллара. Бу икки
       хамаанда сопке суумэрдэммит этилэр. Туристическай улэдэ олус бэриниилээх,
      туризмынан таптаан дьарыктанар одолор этилэр. Куруйуокпутун одолорбут олус
       интэриэйиргиир буоланнар, куруйуокка сылдьыбат атын одолорго сабыдыалла-
       ра улааппыта. Бийиэхэ киириэхтэрин бадалаах одолор элбээбиттэрэ. Олортон
       учугэйдэрин куруйуокпутугар ылан ийэрбит. Кылаастар икки ардыларыгар туризм
      сорох керуннэригэр курэхтэйии тэрийэрбит. Ол ийин туризм оскуола урдунэн
       куускэ киирбитэ. Оройуон курэхтэйиитин балайыанньата кэллэр эрэ, бийиги
      кылаастар икки ардыларыгар курэхтэйии балайыанньатын онорорбут. Оскуола
      одолорун 3 белеххе хайытарбыт: начаалынай кылаастар 1-кы белех, V—VII кылаас­
      тар 2-с белех, VIII—IX кылаастар 3-с белех. Сорох сылларга государственнай эк-
      заменнаах кылаастары туризм курэхтэйиититтэн босхолуурбут. Оскуола урдунэн
      ыытыллар туристическай курэхтэйии учугэй тэрээйиннээх, бэлэмнээх бардын
      диэн, кылаастарга уопуттаах туристартан представитель аныырбыт. Ол одолорбут
      анаммыт кылаастарыгар туристическай курэхтэйии балайыанньатынан эрчиллии-
      ни куускэ ыыталлара. Курэхтэйии буолар кэмигэр кылаастар толору бэлэмнээх
      кэлэллэрэ. Хас сыл аайы угэс курдук ити улэ салгыы барара. Туризмна уерэх,
      дьиссипилиинэ уонна уерэххэ сылдьыы тус-туспа курэхтэйии керун нэригэр кии-
      рэллэрэ. Инньэ гынан кылаас, хамаанда уерэххэ, дьиссипилиинэдэ уонна уерэххэ
      сылдьыыга улахан улэни ыытара. Ол ийин уерэх хаачыстыбыта тупсара, бэрээдэк
      да кенере. Саас, сир хараардар эрэ, бэлэм куестуу уллэрэ. Саас кылаас, хамаан­
      да аайы тус-туспа туйаайыынан поход маршрута бэриллэрэ. Уйун кыйыны быйа
      бэлиэ куннэринэн, улуу быраайынньыктарынан кыраайы уерэтэр улэ бэриллэрэ.
      Олор курэхтэйиигэ киирэллэрэ. Онон седумэр матырыйаал мунньуллар. Геологи-
      ческай походтар ыытыллаллара.
         Иван Дмитриевичтыын сабыылаах азимукка, ориентировкада оскуола урдунэн
      эрчиллиини ыытарга бэйэбит анал хамаандабыт одолорун бэлэмнииргэ куускэ
      улэ ыытарбыт. Маршрут картатын бастаан бэйэбит онорорбут. Олору онорорго
      хара тыаны кэтэрбит. Кэлин уопуттаах одолор да, учууталлар да син он орор буол-
      буттара. Курэхтэйии уерэх бутуутун эрэ иннинэ ыытыллара. Туризм курэхтэйиитэ
      оскуола буттуунун быраайынньыгар кубулуйара. Оскуола одото барыта кыттыы-
      ны ылара. Бу куустээх улэ барыытыгар бийиги (мин уонна Иван Дмитриевич)
      уонна бутун педагогическай коллектив утуелээхтэрэ.
         Оскуола ийинэн туристическай слет барбытын кэннэ, оройуонтга барар
      хамаандалар суумэрдэнэллэрэ. Ол хамаандалар линейка иннигэр тахсан, оскуо­
      ла чиэйин кемускуу баралларын туйунан бутун коллективка ийитиннэрэллэрэ.
      Хамаандаларга киирбит одолор улахан эппиэтинэйи сугэллэрэ. Сыл аайы оскуо-
   257   258   259   260   261   262   263   264   265   266   267