Page 460 - Дупсун оскуолата 150

448 КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫйЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛЛТЛ

сайыннаран бэйэтин бэлэмнииригэр педагогическай усулуобуйалары тэри-
йии буолбуттара. Дупсун нэйилиэгин салалтата 2000 с. кулун тутар 23 кунугэр
нэйилиэк депутаттарын мунньадар опытнай-экспериментальнай улэ былаанын
бигэргэппитэ. Педагогическай коллектив эксперимент хайысхаларынан корен
хас да творческай белеххе арахсыбыта, онно тереппуттэр, депутаттар, обгцествен-
най, производственнай тэрилтэлэр салайааччылара киирэн улэлэспиттэрэ. Онон
педагогическай профиллаах оскуоланы государственнай-общественнай салайыы
формата тэриллибитэ. Учууталлар уерэхтэрин, маастарыстыбаларын тайымын
урдэтэргэ тардыйыылара улааппыта. Онно маннык сыыппаралары адалыахха
сеп. Эксперимент садаланарыгар начаалынай кылаас учууталларын 43% урдук
уерэхтээх эбит буолл адына — бутуутугэр 71% тэннэспитэ, араас еруттээх идэни
урдэтэр курстарга сылдьыы уонна улэ ситийиилэрин тумугэр квалификацион-
най категория кердеруутэ эмиэ тупсубута. Эксперимент садаланарыгар бастакы
квалификационнай категориялаах учуутал ахсаана 16, бутуутэ 23, иккис квали-
фикационнай категориялаах учуутал ахсаана 5, бутуутэ 23, итинник хамсаайын
учууталлар улэлэрин уопутун тардатар педагогическай аадыыларга, араас хайысха-
лаах научнай-педагогическай конференцияларга кыттыылара, ситийиилэниилэрэ
урдээбитэ.
Уерэнээччи учуутал идэтин таларыгар опытнай-экспериментальнай улэдэ ус
суйуехтээх РАО член-корреспондена С.Н.Чистякова: «Мин» — идэни талабын —
идэдэ практикаланабын» моделын талан улэлээбиппит. «Введение в педагогику»,
«Психология», «Основы педагогического мастерства», «Техника общения», «Ри­
торика», «Игротехнология» уерэтиллибиттэрэ, педагогическай практикада анал
чаастар керуллубуттэрэ. Бу предметтэри уерэтии одо учуутал идэтигэр бэйэтин
себе суодунан аадынан атын идэни талар да тубэлтэтигэр коллективка олорору-
гар, улэлииригэр, одолорун иитэригэр ылбыт билиитэ туйалаах буолара саарбада
суох. Одолор дьон иннигэр толлубакка санааларын дьаарыстаан этэр-саьгарар,
тупсадайдык тутта-хапта сылдьар, коллективы салайар дьодурдары ылбыттара.
Бу хамсаайын оскуола улэтигэр, бутун нэйилиэк олодор улахан утуе тумуктэри
биэрбитэ. Билии хаачыстыбата урдээбитэ, уерэнээччилэр предметнэй олимпиа­
даларга, араас еруттээх конкурстарга кердеруулэрэ тупсубута, бэрээдэги кэйии
биллэ аччыыра ситийиллибитэ. Оскуола хамаандата республиканскай психолого-
педагогическай олимпиадада сыллата бастыыра, атын хамаандалар кинилэргэ
тэьгнэйэр туйугар улэлииллэрэ. Коллектив улэтин хайысхатын сыаналыыр уонна
бастьпг уопут быйыытынан тардатар сыаллаах «Организация допрофессиональ-
ной подготовки будущих педагогов в условиях сельской школы» диэн темада
республикатаады научнай-практическай конференция ыытыллыбыта (2003 с.).
Бу конференция кыттыылаахтара Дупсун орто оскуолатын коллектива ыытар
опытнай-экспериментальнай улэтин урдуктук сыаналаабыттара. Республика
Y ерэдин министерствота педагогическай хайысханы тэрийиигэ мунньуллубут уопу-
ту тумэн, «Учитель начинается сегодня» диэн дакылааттар хомуурунньуктарын
тайаарбыта.
Педагогическай коллектив республика бастын оскуолаларын конкурстарыгар
«Школа профессиональной карьеры» диэн анал аат лауреатынан буолбута (2003 с.)
И.Н. Жирков аатынан Дупсун орто оскуолатын биир эппиэттээх кэччик кэ-
мигэр коллективы, кини салалтатын кытта бииргэ улэлэйэн бэйэм кылааппын
киллэрсибиппиттэн астынабын. Улэдэ дьодурдаах уонна дьулуурдаах коллективка
бары ситийиини, сайдыыны, тус олохторугар дьолу, саргыны бадарабын.

Светлана Дмитриевна Солдатова,
СР норуотун уерэдириитин утуелээх улэНитэ,
РФ норуотун уерэдириитин туйгуна, СР Учууталлар учууталлара,
п.н.к, СР Наукаларын академиятын суруннуур специалиИа