Page 72 - Дупсун оскуолата 150
P. 72

68                                 КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫЙЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛЛТЛ


           100 сыл анараа етгугэр, бу оскуолада 4 эрэ одо уерэммит эбит буолладына, били­
       гин икки мэндиэмэннээх уерэнэр корпуска 360 одо уерэнэр. Оскуола туспа спор-
       тивнай саалалаах, мастарыскыайдаах, бэйэтигэр септеех материальнай базалаах.
          Мин бу оскуолада уерэммит уонна манна эдэр саайым олоччутун кэриэтин
       ыччаты уерэтиигэ улэлээбит кийи керуубэр оскуолам кун ахсын учугэй буолан,
       сайдан ийэргэ дылы.
       Кыым. — 1962.

          Маслов оскуолата бэйэтин кэмигэр материальнай базатынан уонна уерэтиитин
       тайыма урдугунэн бастьпгнартан бастыннар ахсааннарыгар сылдьара. 1910 сыл­
       лаахха Дупсуннээди биир кылаастаах оскуола библиотекатыгар А.С. Пушкин,
        М.Ю. Лермонтов, Н.В. Гоголь, Н.А. Островскай, Мамин-Сибиряк айымньыларын
       хомуурунньуктара, Добрыня Никитич, Алеша Попович, Салтаан Саар туйунан
       нуучча остуоруйалара, Острогорскай, Баранов, Смирнов Россия историятын су-
       руйбут кинигэлэрэ, Флоринскай дьиэтээди медицина диэн улэтэ, Ушинскай, Ти­
       хомиров, Вахтеров, Водовозов, Вольгерт, Фортунатов учебниктара уонна посо-
       биелара бааллара.
          Маны тайынан оскуолада 48 хартыыналаах «аптаах фонарь» баара, араас ди-
       дактическай матырыйааллар адыйада суохтара.
          Маслов оскуолата учебниктарынан, уерэх программаларынан уонна пособие-
       ларынан Норуот уерэдириитин министиэристибэтинэн, Илинни Сибиир уонна
       Дьокуускай уокурук Народнай училищеларын инспекцияларынан хааччыллаллара.
       Бу оскуола дьиннээх сэбиэскэй уерэхтээйин олоххо киириитин кэрэйитэ буолбу­
       та. Сурун уерэх предметтэринэн нуучча тыла уонна арифметика этилэр. Нуучча
       тылын уерэтии кэнэтиллибит программанан барара: грамматика, аадыы, сурук,
       саха одолорун Российскай судаарыстыба историятын уонна географиятын кытта
       билийиннэрии, айылданы уерэтии матырыйааллара, нуучча классический литерату­
       ратын теруеттэрин уерэтии. Одолор нууччалыы сурукка уонна санада дьодурдарын
       сайыннарыыга уйулуччу болдомто ууруллара. Оскуоланы бутэрэллэригэр нуучча
       тылын учугэйдик байылаан тахсаллара. Онон улуус суруксуттарынан, бирикээсчит-
       тэринэн улэлээбитинэн бараллара, улуус уерэхтээхтэрин ахсаанын ханаталлара.
          Дупсунтгэ Маслов оскуолатыгар учууталлаабыт В. Григорьев 1910 сыллаахха
       сэтинньи 29 кунугэр Норуот уерэдириитин министиэристибэтигэр маннык ис
       хойоонноох суругу ыыппыт: «Оскуола материальнай хааччыллыытын ылар буол-
       лахха, итэ^эс-быйаьуас билигин да элбэх. Паарталар тиийбэттэрин тоИо^олоон бэ-
       лиэтиэм этэ. Баар паарталарбыт хайа да еттунэн ирдэбиллэргэ эппиэттээбэттэр:
       размердарынан уонна эргэлэринэн. Паарталары, ону тэнэ ыскааптары, остуоллары,
       олонностору манна онотторуохха сен эрээри тимир деталларын барытын куорат-
       тан эрэ сакаастаан уокурук комиссиятын ненуе ылларыахха сон.
          Оскуолада 5 устуука Вахтерев учебнигын III чааИын, 5 сургучнай палочка, 6 уруу-
       чука, 6 сууйар, 1 пачка кэмбиэр ыытаргытыгар кердейебун. Маны тайынан дэлэй
       coFjycmyK промокательной кумаады уонна ыыппыт харчыбар керосин ыытаргыт буоллар.
       Лаампалар бааллар эрээри керосиммыт суох буолан туттуллубакка тураллар. Ол ийин
       о^олорбут киэйэжни бириэмэгуэ дьарыктанар кыахтара суох. Оссе биири кердейуем
       этэ: харчыны кыра харчынан ыытаргыт буоллар, манна бытарытар кыах суох».
          Афанасьева Галина Петровна саха интеллигенциятын биллэр-кестер дьоннорут-
       тан биирдэстэрэ. Кини Дьокуускайдаады дьахталлар гимназияларын бутэрбитэ.
       Гимназияда уерэнэр сылларыгар Дьокуускай куорат уерэнээччилэрин «Рассвет»
       уонна кэлин большевик Емельян Ярославскай тэрийбит эдэр социал-демократ
       куруйуоктарыгар саха бастакы коммунистара буола ууммут, Саха сиригэр совет-
       скай былаайы олохтообут, автономияны теруттээбит Максим Аммосовы, Пла­
       тон Ойуунускайы, Исидор Бараховы кытта бииргэ иитиллэн, оччотооду кэм по-
   67   68   69   70   71   72   73   74   75   76   77