Page 11 - Элэс Боотур Бүөтүр Оҕотоойоп

ЭЛЭС БООТУР 9

оптон да атын быһаарар тыллар (эпитеттэр) сысталлар. Аат кэннигэр
“бухатыыр”, “боотур”, “бөҕө” диэн тыллар эбиллиэхтэрин да сөп. “Эһэ Хара
атгаах Элэс Боотур” олоҥхоҕо бухатыыр аата Элэс Боотур. Маныаха Элэс
.’и гэн тыл дьүһүннүүр туохтуур форматынан бэриллибит. Элэс диэн аат “элэс
н.п Г1 диэн форматтан тахсыбыта саарбаҕа суох. Оттон саха классическай
олонхотугар “элэс тын”, “суодас тын”, “даадас гын” о.д.а. дьүһүннүүр

туохтуурдары кытта сибээстээх айыы бухатыырдарын ааттара бааллара соччо
биллибэт. Элэс Боотур ата даҕаны Эһэ Хара ат саха олоҥхотугар эмиэ соччо
корсүллүбэт аат диэххэ сөп. Олоҥхоҕо айыы бухатыырдарын аттара
/и.үһүннэринэн Үрүмэччи маҥан ат, Нуоҕалдьын кутас ат о.д.а. эбэтэр
айанынан “Тиити төргүү мутугунан тэбэр” эҥин диэн буолар. Эһэ Хара ат
диэн аты дьүһүннээн ааттыырга сөп түбэһэр курдук. Олоҥхоҕо абааһы
бухатыырдара силлиэ-холорук, тибии-хаар аргыстаах буолаллар. Кинилэр,
үксүгэр, үс хос бастаах Уот-садаҕа моҕой кыыл көлөлөөхтөр. Оттон бу
олонхоҕо Үөс Тардар, Өһөх Хабар, Үс Күлүк, Түҥнэри Холорук, Тимир
Уб.игистэй бухатыыр тутум атахтаах Луо бээгэй оҕустаах. Ол эмиэ солун көстүү,

солун уобарас буолар.
“Эһэ Хара аттаах Элэс Боотур” олоҥхо биир сүрүн уратыта —истээччини
сиэр-майгы өттүнэн иитэр хайысхата баһыйара буолар. Бүөтүр Оҕотоойоп—
учуутал. Ол быһыытынан да буолуо—кини олоҥхото иитэр өттүнэн ордук
күүстээх. Ону автор (олоҥхоһут) бэйэтэ да билинэр:
“Бу олоҥхо—
Бэрт да буоллахха, бэрдимсийбэккэ,

Олоҕунан оонньуу оҥостубакка,
Олох уустук боппуруостарыгар
Оттомноохтук сыһыаннаһарга,
Уһуну-киэҥи саныырга,
Уруккуну-хойуккуну өйдүүргэ,
Киһи буолан кэнчээрилиир
Кэрэ кэскили,
Биирдэ эрэ бэриллэр
Хаарыаннаах күндү олоҕу
Харах харатын курдук

Харыстыырга сүбэлиир
Сүрүн ис хоһоонноох. —диэн.
Олоҥхоһут сиэр-майгы кэрэтин бары култуура төрдүнэн ааҕар, үтүө-
мокү күрсүүтүгэр төһөҕө даа үтүө өттө кыайбытын-кынаттаммытын иһин,