Page 109 - Бойуот
P. 109

__ Чэ, адалын' тургэнник, — диэтэ Буетур быЬа бат-
     таабытгыы уонна, бэрэмэдэйин туЬэрэн, бэйэтин малый
     суекээн, биир сиргэ чемехтеен уурталаата, дьонун этин
     Урусээктэри симитэлээри гыммыта баппата.
       — Ээ, урусээгин суекуеххэ, оччодо батыа, — Унуох
     Сула урусээгин суерэн, эти хостоон ыла-ыла бэрэмэдэйгэ
     хаалаабытынан барда.
       Буетур саараан тура туйэн баран, эмиэ кемелейуех
     курдук туттан эрдэдинэ, кэннин диэки Кэрэмэс саната
     ере баргыйа тустэ. Буетур сойуйан кэннин хайыспыта:
     Салбаныкы саалары ылан эрэр эбит.
       — Оо, чиччик даданы дьон н ут! Саалары тыытыма. Кэл
     манна, — Буетур сааларыгар барда.
        Салбаныкы кэлэн эти хааласта. Буетур биирдэ ейдеен
     кербутэ: дьоно урусээк тугэдэр халыйбыт хааны кини бэ-
     рэмэдэйигэр суекуу, тас еттугэр сото тураллар эбит.
       — Тохтоон, туоххут кубулдатай бу? — Буетур хайыытыы
     тустэ.
       — Буетур Уйбаанабыс, онноодор кутуйады уктээтэх-
     хэ «чыып» диир, оттон бийиги, ханныгын да ийин, дьон
     элээмэлэрэ буоллахпыт дии. Туох эмэ елбет-суппэт субэ-
     битин булуохтаахпыт эбээт. Онон, Буетур Уйбаанабыс, эн
     толкуйдаан кер: биБиги аны бэккэлээтэдинэ, икки-ус сыл
     барыахпыт, омуннаатахха, уонча сыл олоруохпут. Дьэ он-
     нук дьону кытта аат-суол былдьаБа сатыыр сеп буолуо дуо,
     бостуой кун'нун-дьылгын хаалларадын, биБиги аны бу эн
     бултуур ыыргар уктэниэхпит суода диэн мэктиэ тылбытын
     биэрэбит. Оттон суут-сокуон этэринэн этэр буоллаххына,
    бийиги хайынмытын охсуннубут. Аны эн бийигини кыа-
     йар, буруйбутун дакаастыыр кыадын саарбах содус буо­
    луохтаах. Togo диэ, бийиги ханныгын да ийин, иккиэ
    буоллахпыт дии. Онон этиэхпит: «Бэйэтэ бултаан ийэр этэ.
     Кини быраханьыардыырын бийиги уруккуттан билэр эти-
    бит. Тыллыы сылдьыбыппыт. Итэдэйбэтэххит. Ол ийин
    абаланаммыт, бултаан ийэрин соруйан кэтэйэммит, дьэ
    туттубут. Онтон кыйыйан кийибит, дьокутаат буолар со-
    лотунан туйанан, саабытын былдьаан ылан, бэйэбитин ту-
    тан киллэрдэ диэхпит. Бэрэмэдэйин да керук, бутуннуу
    хаан дии», — диэхпит. Онтон да атын тылы-ейу булан
    этиэхпит буоллада дии. Эйиэхэ туойун суох. Туох диэн
    куотунаахтыаный? Саарбах ээ. — Унуох Сула, бэйэтиттэн
    бэйэтэ астыммыттыы туттан, тиийин быыйынан силлээн
                                                          103
   104   105   106   107   108   109   110   111   112   113   114