Page 186 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр

диэри солбуйуон’ этэ» диэбитэ, онон мин икки ый курдук
кэмҥэ интэринээт сэбиэдиссэйин солбуйдум. Ол сырыттах-
пына, Реас Алексеевич хамнас анларыгар начальнай кылаас-
тарга воспитателлиир этэ, Улахан оҕолорго толору хамнаска
Анастасия Куприяновна Андреева үлэлиирэ. Онон Реас Алек-
сеевичтыын соччо алтыспат этим. Биһиги көлүөнэ дьон,
кырдьаҕас учууталлары ытыктыы үөрэнэн хаалан хаһан да-
ҕаны атах тэпсэн олорон кэпсэппэт этибит. Мин билиҥҥэ
диэри учууталларбын көрдөхпүнэ толлобун ээ. Биир сайын
улахан ыһыахха сылдьан, бэйэм кырдьан киһини ыраахтан
билбэт буолан, арай учууталларым: Трофим Егорович, Се-
мен Никитич, Петр Гаврильевич олороллоругар уун-утары
тиийэн кэллим. Көрө түһээт, адьас сүрэҕим тохтуу сыста,
бырааһынньыгынан эҕэрдэлээн, илии тутуһан, арааһа:
«Этэҥҥэ сылдььш», — эҥин диэтим быһьгылаах уонна куот-
таҕым эбээт. Трофим Егорович историяҕа үөрэтэрэ. Кини
уруогар мэлдьи куһаҕаннык үөрэммитим, ойутан туруоран
ыйыттар эрэ, саҥабыттан матар этим, ол иһин наар «икки-
ни» туруорара, саҥарбат киһиэхэ хайыа баарай. Ол да иһин
буолуо, Реас Алексеевиһы улахан ытыхтабылынан көрсөрүм.
Арай биирдэ Кулаковскайдар дьиэлэригэр сырьптым. Онно
Реас Алексеенич а11ыыр осчуолга кинигэ ааҕа олороро. Кэргэ-
нэ уогпга икки кыыс, кыра уол Алеша баара. Мин: «Эн Өксөкү-
лээх Өлөксөй уола эбиккин, мин Өймөкөөҥҥө үлэлии сыл-
дьан, кини ыһыахха туруорбуг сэргэтин көрбүтүм ээ»,— диир-
бин кьггга киһим туран хоһугар киирэн хаалла. Оччолорго
суруйааччылар тустарьгнан баһааҕырдыы баһаам этэ, дю арыый
чуумпуран эрдэхтэринэ, ону күөдьүтэри сөбүлээбэтэҕэ.
Дьэ, онон, түгэнинэн туһанан, Реас Алексеевичка аҕатын
туһунан тугу истибиппин кэпсээбэтэхпин кини оҕолоругар,
сиэннэрҥгэр анаан суругутган суруйан хаалларыым, баҕар,
оҕолоро түбэһэ түһэн ааҕыахтара.
Өймөкөөнҥө оройуогшааҕы хаһыат «Хотугу сардаҥа» бас-
такы нүөмэрин күн сирин көрдөрбүт дьонтон биирдэстэрэ
мин этим. Таатга оройуонугган комсомол путевкатынан бар-
бытым. Онон Таатта кыыһа буоларбынагг буолуо, биир кыр-
дьаҕас киһи (арааһа бииргэ айаҥнаспыт киһитэ быһыылааҕа)
миэхэ бу курдук кэпсээбитэ. «Былыр Өксөкүлээх Өлөксөй
бу дойдуга кэлэ сылдьан, Өймөкөөн сирин-уотун, дьонун-
сэргэтин туһунан ыйыталаһар, суруйар, үксүн атынан, са-
тыы сылдьар. Кини Аартыкка (сирин аатын умнубуппун)
тэйиччитгэн аҕалан ойдөбүнньүк таас туруорбута, суруктаан-
бичиктээн, алҕаан. Ол аартыктүһүүлээх-тахсыылаах, сүрдээх
эрэйдээх суоллаах сир, онно хонон-өрөөн ааспыта. Айаны-
184