Page 86 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр
P. 86

үйэбэр  тугу  көрбүтүм,  истибитим  билигин  суруйарбар  ула-
          ханнык  көмөлөһөр.  Ол  курдук  тугу  эмэ  суруйаары  гыннах-
          пына,  сүрүн  кэпсэнэр  геройдары  ол  дьоннортон  киллэртии-
          бин,  оччоҕо  геройум  олоххо  баар  дьиҥнээх  киһи  буоларга
         дылы гынар. Ол курдук ити  Кэрэмэһим — түөрт ыттан хол-
          боспут, кырдьык баар буола сылдьыбыт ыт.
            Мин  Гражданскай  сэрии  кэмин  үчүгэйдик  өйдүүбүн.  Он-
         тон ыла олох хайдах буолан сайдан испитин дьэҥкэ соҕустук
          билэбин диэхпин сөп. Аҕам туһунан биир да буукубаны тэһэ
         аспакка айаннаабытым эбитэ буоллар, ону-маны бооччойуом
         хаалла диэн хомолтолоохпун. Муҥ сатаатар сындалыйыам суоҕа
         этэ. Ити ааспыт кэм кырдьаҕас киһиэхэ бэрт элбэх эбээт.
            ПА: Айар үлэ тохтообот, литература соруга улахан. Мэлдьи
         инникигэ дьулууртан илдьэ бара турар. Онуоха өссө күүрдэн,
         сүбэ-ама, ыйыы-кэрдии биэрэн иһээччи критика буолар. ССКП
         КК бэс ыйынааҕы (1983 с.) Пленумугар: «Уус-уран айар үлэҕэ
         сабыдыаллааһын кылаабынай ньыматынан марксистскай-ленин-
         скэй  критика  —  активнай,  истиҥ,  айымньылаах  саҥаны
         көрдөөһүҥҥэ болҕомтолоох критика буолуохтаах», — диэн этил-
         либитэ. Манан сибээстээн, биһиги критикабыт эн айар үлэҕэр
         туох биллэр-көстөр көмөнү оҥордо дии саҥыьпъшый?
            Р.К.:  Марксистскай-ленинскэй  критика  —  бу  олоҕу  бү-
         түннүүтүн да хамсатар күүс. Мин литературоведтар суруйаач-
         чы  бары  айымньытын,  олохтон  ситимнээн  таһааран,  дириҥ-
         ник  ырыталларыгар  баҕарабын.  Ол  курдук  үлэлииллэригэр
         билиҥҥи  сайдыылаах,  өй-санаа  сайдыбыт,  культура  үүммүт
         кэмигэр  үөскээбит  толору  кыах  баар.  Бааллар  үөрэх  үрдүгэ,
         холобур  буолар  үлэлэр,  бары  литератураны  билии  —  бу  ба-
         рыта  билиҥҥи  дьон  туһатыгар  баар.  Өссө  этээри  гынабын,
         билиҥҥи литературоведгар, критиктэр бытархайдаспакка, бэрт
         буола  сатаабакка,  эбэтэр  аҥар  өттүттэн  кулаабакка,  дириҥ-
         ник, кыахтаахтьпс ырыталлара наада.
            Критика дириҥ, кырдьыктаах уошга үтүөҕэ баҕарар хайыс-
         халлаах буолуохтаах.
            Киһи  эмискэ  халлаантан  ылан  суруйбута.  Үгүһү  аттаран,
         өйүн  түмэн,  тиритэн-хорутан  үлэлиир.  Критика  маны
         өйдүөхтээх.  Критикалыахха  эрэ  диэн  ырытар  сөбө  суох.  Са-
         наан  көрүҥ,  элбэҕи  аахпыт,  билбит  киһи  сирэн  ырытыан
         баҕардаҕына, оннук былаанпаннаҕына тугу тулутуой?
            ССКП  КК  бэс  ыйынааҕы  Пленума  ураты  сөптөөх  уонна
         литература сайдарьггар тыъшар салгын курдук суолталаах боп-
         пуруоһу  көтөхтө.  Үлүннэриитэ,  көҕүрэтиитэ  суох  ыраастык
         ырытан  саха  литературатын  сайдыытын  далааһына  кэҥии-
         ригэр  солооһуннаах  суол  буолуохтаах.  Критика  ситэтэ  суо-
         84
   81   82   83   84   85   86   87   88   89   90   91