Page 72 - Егоровские чтения

Ити биИиги билигин корбут киЬибит - Саха АССР наукатын
утуелээх деятелэ, биологическай наука доктора, профессор Алексей
Дмитриевич Егоров. Кини урукку Байадантай улууЬугар, 2-с
Байадантай нэЬилиэгэр, дьаданы саха кэргэнтэн тереебутэ.
Алексей адата Дмитрий - хаИан эрэ, былыргылыы да буоллар, кы-
ратык аада-суруйа уерэммитинэн, елбут дьонтго саалтыыр аадар эрэ
кыахтаах, apgahbirap оспот буолбут ойбон баастаах биир беехуллэ
аттаах, кыама суох, кыЬалдалаах олохтоох кырдьадас этэ. Кини алта
уол, биир кыыс одолоодэ. Егоровтар Чулууда диэн кыракый чогголох
алааска, кыИынын чон-куччу кырыарар хотонноох баладантга олор-
буттара...
Бу - аас-аччык олох адьас арахсыбат ыала этэ. Кинилэргэ тар уерэ
да бадалаада. Тардара кыс ортотугар даданы тиийбэт буолара. Аста-
ра быстан, бэс сутукатын сииллэрэ, от уута уерэни иЬэллэрэ.
Бурдугу, лэппиэскэни бу дьон бэрт дэн' курдук амсайаллара.
Суурбэ-отут муунта нэчимиэн бурдук сыыЬын текургэс быыгы-
наады туен оннун сада сиргэ ыспыттара арыт сайын хаЬын-наан
улуйэн хаалара. Биирдэ эмэтэ, бырааНынньыктыыр кэриэтэ, адыйах
кымаах бурдугунан лэппиэскэ уелуннэхтэринэ даданы онтукайдара,
элбэх аччык одэлор эмтэритэ тыытан сиэннэр, холумтантан остуолга
кыра одэ ытыЬын сада буолан кэлэрэ.
Сылтан сыл aahapa, сыра-сылба быстара да, Дмитрий Егоровтаах
одолоро куруук аччык, кубулуйбат сыгынньах сылдьаахтыыллара.
Итинник, тас дьаакыр курдук таггнары баттыыр кыЪалдалаах, ыар
олох Алексей ийэлээх адатын бэрт эрдэ кырытыннарбыттара.
1908 сыллаады куНун Алексей сырдыкка тардыИыылаах адата
олорор сирдэриттэн алта кестеех сиргэ баар Баайада оскуолатыгар
уорэттэрэ биэрбитэ. Уолу кердеНуу беденен пансионата олордон
уерэтэргэ ылаллар. Оччотооду ыраахтаады оскуолата одолорго ди-
рин' билиини биэрбэт этэ. Tairapa сокуона диэн сымыйа итэдэл уру-
октара угус бириэмэни сииллэрэ. Ол да буоллар, ханныгын да иНин,
оччотооду даданы оскуола харагга саха норуотун ортотугар сырдыгы
тар^тара. Оскуола Алексей уолу нуучча улуу тылын билэргэ уонна
урдук культуралаах, бастаан-кестоен иЬэр ейдеех-санаалаах нууч­
ча дьонун кытта сирэй билсиЬэргэ, нуучча урдук уерэдин, килбиэн-
нээх уус-уран литературатын аадан билэргэ ман-найгы хардыыны
oiropopro сирдээбитэ.
Алексей Дмитриевич билинтгэ диэри бары учууталларыттан ор-
дук Попов учууталы учугэйдик ахта саныыр. Бу учуутал бэрт сым-
надас, улахан билиилээх, утуе санаалаах, сайадас майгылаах киИи
этэ. Попов Алымов диэн политическай сыылынайы бэйэтин кытта
дьукаах олордубута. Кинилэр иккиэн тууну быИа туох эрэ туНунан
68