Page 77 - Егоровские чтения

аннаах студеннары иитэлээн, химия учууталлара онюртоон таЬаар-
таабыта.
Бэрт улахан, куурээннээх охсуНуунан, хаанын тохторон, елен-
сутэн, ааИан-туоран туран, Советскай былааЬы туругурдубут, граж-
данскай сэрии кутаа уотун туораан, Октябрьскай революция
кыайыыларын дурдалаабыт биЬиги советскай норуоппут 1941 с. бэс
ыйыгар урукку сэриилэрдээ§эр уонунан ордук дьулааннаах, оЬолло-
ох, уоттаах 6yypga охсуутугар тубэспитэ. Ол - биЬиги дойдубутугар
немецкой фашизм уоруйахтыы соЬумардык саба туЬуутэ это.
Оруспуойдуу саба туЬуугэ хоруйдаан, уон оччо уорааннаах охсу-
уну он'оруу - биЬиги норуоппут ебугэ са^аттан утуе угэЬэ. Икки суус
мелуйуен киЬилээх норуот ейе-сурэгр, туерт суус мелуйуен илиитэ
бары кууЬун-кудэ^ин ере куурдуутэ естеецу ултурутуугэ туЬаай-
ыллыбыта.
Советскай норуот тыыннаах, кен'ул дьоллоох норуот буоларын
иЬин бу улуу охсуЬуутугар патриот-учуонай А.Д. Егоров быар куус-
тан турбата§а. Кини Саха сирин витаминнаах уунээйилэрин чинчий-
эр, витаминнаах аЬылыктар тустарынан ыстатыйалары суруйтуур.
НэЬилиэнньэ кини рецебынан он-оЬуллубут кыбаастары, напиткала-
ры nhop буолбута. Алексей Дмитриевич сэрии бириэмэтигэр бэл ди-
этэр столяр силимин уонна гуталины “саппыкы кремин” олохтоох
сырьеттан хайдах онюрору субэлиир ыстатыйалары суруйара. Кини
артыаллар беЬуелэктэрин ханнык уулаах, оттоох, ойуурдаах сир-
дэргэ тутар табыгастаа$ын ыйбыта - улахан туЬаны онюрбута.
БиЬиги химик-ученайбыт - 1947 сыллаахтан ыла кун бугун’Н'Э ди­
эри ССРС Наукаларын Академиятын Сибирдээ§и отделениетын Са­
ха сиринээ^и филиалын биир тутаах, уларыйбат-тэлэрийбэт, сылай-
бат-сындалыйбат улэЬитэ. Манна кини химическэй, онтон кэлин би-
охимическэй лабораторияны олохтообута. Манна ученай тыа
хаЬаайыстыбатын сайыннарыы, норуот доруобуйатын харыстааЬын
уонна аЬыыр аЬылыгын тупсарыы наадыйыыларын кытта ситимнэ-
эх, элбэх чинчийиилэри ыыппыта.
Саха сирин суеЬутун учугэй хаачыстыбалаах аЬылыгынан хаач-
чыйыы - cyehy иитиитин сайыннарыы сурун теЬуутэ. Алексей
Дмитриевич ол иЬин филиал лабораториятыгар 7 сыл, А.Н. Бах
аатынан Биохимия институтугар 2 сыл устатыгар Саха сиригэр от-
томмут от химическэй уонна минеральнай састаабын, Саха сирин
уунээйилэригэр (С) витамин уонна каротин теЬе баарын чинчийэр.
СууЬунэн тегулунэн опыттар, анализтар, онтон эмиэ иккистээн
уерэтиилэр, чинчийиилэр... Содотох (С) витамины чинчийэр улэ^э ус
суустэн тахса араас уунээйи керун'нэрэ хабыллыбыттара, каротины
(А провитамины) уерэтиигэ - cyehy сиир отун суурбэччэ керун'нэрэ
туттуллубуттара.
73