Page 29 - Ийэ тыл - мин тирэ5им 2009
P. 29
©бугэлэрбит бу сэдэх кетерге былыр-былыргыттан
сугуруйэллэрэ, айылда маанылаах бэлэдин быЬыытынан
хоЬуйаллара. Кыталык — бэриниилээх таптал символа буолар.
КыраЬыабай кыыЬы кыталыкка холууллара.
1930-с сыллартан Саха сиринээди Наукалар
Академияларын тыл, литература уонна история институтугар
“Кыталык” диэн ырыа 7 арааЬа хомулла сытар.
©луохумэттэн норуот ырыаЬыта М.Т. Шараборин-Кумаров:
“кылдьыылаах харахтаах.., кырыыппалыы ырыалаах,
кынталлыбыт быЬыылаах, кылбадар дьуЬуннээх кырасыабай
кетерум...” — диэн хоЬуйбутуттан кыталык дьуЬунун-бодотун,
хайдах уцкуулуурун-ыллыырын билиэхпитин сеп. Онтон
Сунтаартан норуот ырыаЬыта Сергей Зверев “Кыталык
ырыата” диэн суруйтарбыт: “кырааскалаах тумустаах, кыЬыл
кытыылаах кылатардаах, кыыда мацан туулээх, кырыйыы
солко кынаттаах...”
Аныгы кэмцэ “Кыталыктар кырдаллара” (Л. Попов
тыллара, 3. Винокуров мелодията), “Кынаккын уун,
кыталык” (Л.Попов, С.Васильев), “Кыталыктар аастылар”
(П.Тобуруокап, Е.Поликарпов), “Бада санаа”
(Н. Константинов) о.д.а. уостан туспэт ырыалар норуокка
биллэллэр. 1979 сылга Мэцэ-Хацалас Майатыгар “Кыталык”
народнай уцкуу ансамбла (салайааччы В.Винокуров) тэриллэн
араас дойдуларга саха уцкуутун билиЬиннэрдэ, ылыммыт
аатыгар дьиц-чахчы сеп тубэстэ.
Гумугэ: "Кыталыгы харыстыадыц!”
Кылбаа мацан кыталык — биир саамай кыраЬыабай
кетер, айылда киэргэлэ, кэрэ кестуутэ буолар. Сахаларга:
“Кыталыгы кербут киЬи дьоллоох, кыталык уцкуутун кербут
киЬи ус бук дьоллоох” — диэн номох баар.
25

