Page 32 - Ийэ тыл - мин тирэ5им 2009

тахсыбыт хонуу. Бу намталлар сир аннынаады муус уонна
почва ириититтэн, онтон да атын геофизическай процестартан
уескээбиттэр.”
И.А. Матвеев 1981 с. суруйбутунан алаастар Саха
сиригэр 419 тыЬыынча гектар сири, ол эбэтэр хонуу сирдэр
21% ылаллар эбит. Алаастар тэнийбит сирдэринэн Лена-
Амматаады хочо буолар. Киин улуустар алаастарыттан
республика 36,4% отун оттууллар. Тецулу алаастарын
сааЬын уерэппиттэринэн 13-19 тыЬыынча сыл анараа еттугэр
уескээбиттэр. Алаастар дирицнэрэ 2 метртэн 30 метргэ
дылы, иэннэрэ адыйах гектартан хас да тыЬыынча гектарга
тиийэр эбит.
Бу Саха сирин араас алаастарыттан биирдэрэ — мин
ебугэм алааЬа Легей нэЬилиэгэр баар. “Кудьур” диэн
ааттаах, Муру алаас ардаа еттунэн тадыстахха чуп-чугас
турар. Ол алаас урдугэр мин эЬэм Гоголев Буетур тореебут
етедун оннута билигин да баар. “Кудьуру” урут кини адата
Никатон бас билэр эбит, онтон колхозка холбообут.
1993 сыллаахха эЬээлээхпитин кытта биЬиги —
Федотовтар дьиэ кэргэн, бу алааЬы cyehy иитэрбитигэр
оттуурга анаппыппыт. Алааспытын харыстаан тута
куруелээбиппит, алааспыт иэнэ 8 гектар.
Мин сайын кэлэрин олус куутэбин — аан бастаан
“Кудьургэ” эбээбитин илдьэ бары лууктуу барабыт.
Эрдэттэн уерэн-кетен айаннаан тиийэбит — алааспыт
куедунэн чэлгийэн, сибэккинэн симэнэн керсер.
Сыыр урдуттэн кердеххе, теп-тегурук, ацар еттугэр
ыраас уулаах куеллээх. Куелун тула хойуу, куп-куех
сэбирдэхтээх хомус суугунуур. “АлааЬым тулата айгыр куех
барыта сибэкки сипсиэрэ, кэрэ да эбиккин айгыр куех
симэхтээх алааЬым” - диэн И. Федосеев суруйбута кырдьык
да эбит. Бутэй кытыытынан халлаан куех незабудка хойуутук
28