Page 66 - Ийэ тыл - мин тирэ5им 2009

сиэрдээх-туомнаах кырдьадас омук буоларын кэрэЬэлиир
уонна эдэр ыччаты улэни таптыыр, истиц тапталга
бэриниилээх, эт-хаан ертунэн куустээх-уохтаах, сатабыллаах
буоларга угуйар.
Филологическай наука кандидата Г. Попов: “Романы
саха былыргы сэЬэннэрин тумэн суруйуу курдук керуеххэ
сеп. Оччотооду олох туох баарынан кырдьыктаахтык
кердеруллубут” — диэн рецензия суруйбута. Историческай
наука доктора, СР наукаларын утуелээх деятелэ Егор
Алексеев: “Саха литературатын букатын саца таЬымца
таЬаарда. Бу икки ромацца саха культуратын, тылын
муцутуур чыпчаалга ууннэрдэ” — диэн, Даланы улуу талаан
быЬыытынан сыаналаабыта.
Сахалартан аан бастакынан социалистическай дэнэр
государство дьицнээх сирэйин Далан бэйэтин
автобиографическай “Дьылдам миэнэ” (1994 с.) кинигэтигэр
итэдэтиилээхтик арыйан кердербутэ. Дойду урдунэн буолбут
суцкэннээх уларыта тутуулар, кырдьык кистэммэт буолбутун
кэннэ бэртээхэй эссе-романын суруйбута. Маны мемуар да
курдук сыаналыахха сеп. Бу кинигэдэ сунньунэн 50-с
сыллардаахха ыытыллыбыт политическай репрессиялар
тустарынан суруллар. Бэйэтэ 1952 с. “профессор Башарин
дьыалатыгар” эриллэн, буруйа cyogap хаайыллыбыт кэмин,
туунуктээх турмэдэ тубэЬэн эрэйи-буруйу кербут дьон
туЬунан кэпсиир. Урукку идеаллара хайдах эргийэн
тахсыбыттарын автор олоххо буолбут тубэлтэлэргэ сыИыары
тутан, кырдьыктаахтык суруйар. Далан илэ-харадынан
кербутун-билбитин таЬынан, дьицнээх матырыйаалларга
олодуран, ахтыытын дирицэтэн уонна кэцэтэн биэрэр.
Кинигэ “Сталин Фемидата”, “Уопсай турмэдэ”, “ГУЛАГ
арыытыгар” диэн кэрчиктэриннэн кыра-кыра кэпсээннэртэн
тацыллыбыт. Филиппов, Березовскай, Немлихер курдук

58