Page 14 - Г.В.Портнягин-Даҕайаарап сиэнэ. Бэйэни билинии

ны мэһэйдиир суоллар: эрэммэппин, хат-хат чуолкайдыыбын.
Чэпчэкитик, прямойдук санааһын дааннайдара: санаа түргэн-
ник, толору «санаа үөрүүтэ» диэни билэн, чуолкайдык, исправ-
найдык үлэлээһинэ, көҥүллүк, киэҥник-куоҥнук.
Саҥаран санааһын баһыйар өттө да диэн биир эрэ: чуолкай­
дык, исправнайдык, эрэллээхтик, санааны сынньатан ноҕуруус-
каттан харыстааһын. Ону хайдах харыстыырый? Туох ньыма-
нан, туох сибээһинэн. Максимальнайдык санааһыны биэрбэт,
араарар, утуктатар. Ону хайдах? — «Дьырылатыынан»!!! «Энер­
гия тахсар курдук» буолуо суохтаах.
[төрүтэ — итэҕэйии]
[«Тыл умнуллар. Бэйэтинэн [үргүлдьүЩ
11.05.1976 с. [«Итэҕэйбэт быһыы» — «Саҥа сибээс» дьайбыт
ыарыыта.]
23.05.1976 с. [«Саҥа үйэтин» «ыарыылаах санааһыныттан
тэйии».]
12.08.1976 с. «Санаа диэн ити — материяны киһинэн атта-
рыы».
04.09.1976 с. «Уопсайынан санаа» диэн — охсуһуу бэйэтэ.
«Уопсайынан санаа» — «барыта бэйэтинэн». Оччоҕо итинтэн
көрдөххө «чуолаан санаа» — «предмет мышления».
15.10.1976 с. Үөһэ суруллубут оруобуна «архыып 2-с» тэ-
тэрээккэ суруллубут санаа туһунан обществоведениеҕа этилли-
бити кытта сөпсөһөр!!! Ол аата, чуолаан оробуочай массыына
санаа диэн — «Объективный, высший продукт особым образом
организованной материи — мозга, активный процесс отраже­
ния объективной действительности в представлениях». Санаа —
бэйэтэ. Бэйэтэ — куһаҕан үөрүйэҕэ суох. «Первоосновной са­
наа» — Мозг (действие мозга). УРАА!!!
18.07.1977 с. «Бэйэтэ» — сахалыы быһаарыыбынан «ыарыыта
(саҥата) суох» — оттон история этиитинэн соҕус мин өйдөөһүм-
мүнэн «Объективная реальность, существующая независимо от
сознания человека и данная в его ощущениях».
Быһата маннык тахсар: «Бэйэтэ» — «Существующая незави­
симо от сознания человека». «Ничего». Туох да суоҕун курдук.

12