Page 13 - Г.В.Портнягин-Даҕайаарап сиэнэ. Бэйэни билинии

Ъэйэни билинии

сатаатар. Ким да бобор бырааба суоҕун билиллиэхтээх. Иҥ-
нибэккэ бойоҥ куоласкын көмүскээн, көрдөрөн, уопсастыбаҕа
миэстэҕин булуохтааххын.

2-с чааһа
Б.К.К. (Бэйэтин күүһэ култуура).
КЭПСЭТИИ (Бастакы холонуу)

САНАА. ААҔЫЫ
1974 с. От ыйа. Саҥаран ааҕар оннугар көрөн ааҕар.
Ааҕыы диэн ити (инстинктивно) тыллары холбооттооһун
уонна санааһын (ырытыы, бэрэбиэркэ). Үчүгэйдик ааҕар туһу-
гар харах чувствительноһыгар эрэниэххэ, онон саҥарбакка эрэ
тута санаан (ырытан) иһиэххэ наада.
Ааҕыы санааһына: 1. Интенсивной өйдөөһүн. 2. Өйгө оҥорон
көрүү (Фантазия). Ырытыы.
Барыта санаа.
Сигналтан тута (онно бииргэ) санааҕар оҥорон көрүү (пред­
ставление, фантазия).
Санааһын турар: 1. Память. 2. Представления. 3. Фантазия.
Педагогическая точка зрения.
Память — тастан киирбит сигналы умнубат буолуу, өйдөөн
кэбиһии. Ону умнубат туһугар хатылааһын наада.
Санааҕар оҥорон көрүү (представление)...
Санааны араас араас өттүттэн көрүөххэ сөп:
1. Медицинской; 2. Педагогической; 3. Технической.
В данном случае, педагогической өттүттон көрүү.
Ааҕыы дион [санааһын], ол аата хараҕыҥ төһө ыларынан
көрөн саҥата суох санааҕын ситимнооһин, холбооттооһун (по­
следовательность).
Санааһын ньымалара: 1. Медицинской — первоосновной,
көҥүл санаа. 2. Педагогической (тыллар охсуһуулара). 3. Са­
наан дьырылатары чувствуйдуур, хамсатар. 4. Өссө биир санаа
баар быһыылаах — «саҥарбакка», «итоҕойон», «прямойдук»,
«оронон», чиҥоппокко, куттаммакка санааһын. Итини, арааһа,
ааҕыынан сайыннарыахха сөп буолуо. Прямойдук санааһы-

11