Page 52 - Г.В.Портнягин-Даҕайаарап сиэнэ. Бэйэни билинии

Т.(В. ЛСортнягин-Фа$айаарап сиэнэ

15. Теорияны практически подтвердить. Сиппити дакаас-
тааһын.
16. «Көҥүл, толору, дьиҥнээх, кыраһыабай олох саҕаланыы-
та». 12.02.95 с.
17. Киһи айылҕаттан икки өрүттээх: куһаҕан, үчүгэй. Хайа-
тын сайыннарарыттан олоҕо оннук буолар.
18. Үчүгэй сайдыылаах киһи буолуу — элбэх постояннай
үлэттэн тахсар.
19. Куһаҕаны оҥорор чэпчэки. Куһаҕан эмиэ үчүгэй курдук
мунура суох.
20. «Уһун бүппэт олоххо суоттаныы, букатын кэлбит курдук
сананыынан олоруу».
Үчүгэй майгы.
1. «Эйэни оҥоруу — сытыы майгы» (Күннээҕи үчүгэй үөрүү
өттүн тутуһан, оҥоро сатаан) — Бэйэ куолаһынан кытаанах-
тык хайаан даҕаны толору дьыаланы (наадалааҕы, туһалааҕы)
эрэ этэн көрүү, бүтүү, этиһимии, куһаҕаны үөхсэри аһарыы —
кыайыы.
Куттаныы, сэрэнии, этэнтгэ буолуу — Куһаҕан эмиэ бүтэр
уһуга суоҕун өйдөөн.
2. Ыалдьыбакка, арыгылаабакка, этиспэккэ-охсуспакка, чу-
гас сөбүлүүр дьоҥҥун хомоппокко, бэйэҥ олоххун харыстаан,
дьонуҥ убаастыылларын, дьоллоох буолалларын, дууһа ыарыы-
та суох этэҥҥэ сылдьарын ситиһии, үчүгэйи оҥоруу, кими да
кытта өстүспэккэ, кэскили санааһын — сүрүн дьол. Кыыһыр-
бакка, буруй оҥорбокко — үөрүү.
3. Куһаҕан майгылаах тыыттаҕына, кыыһырымыы, киирэн
биэримии, киниттэн собуоттанан барымыы, тута тохтоо, эппиэт-
тээмэ, үчүгэй өттүгэр буолуу, кэскили тобулуу, авторитеттаныы,
бэйэтинэн хаалларан ааһыы — куһаҕаны уже кыайыы. Кини кур­
дук бандьыыттаан буолбакка, этэнтгэ сылдьан кы11ытьш.
4. «Үчүгэйтэн атаҕастаммыт курдук санаама»:
Акаарыны, иирээкини, арыгыһыты, наркоманы, уголовни-
гы, күүлэйдээччини, куһаҕан майгьшааҕы, өйдөөбөтү, абааһы
көрөөччүнү, былаас баттыгаһын көннөрбөккүн — «Акаары
өйдөнөн кэлбэт». Акаарыны кытта бэрт былдьаһыма, тыы-

50