Page 57 - Г.В.Портнягин-Даҕайаарап сиэнэ. Бэйэни билинии

Ъэйэни билинии

Харах туттуута.
1. «Мээнэ, иччилээх, ыар баҕайытык, дьиэгэниччи көрүмэ».
2. Кэпсэтэргэ, атын сири буолбакка, хайаан да кэпсэтэр
киһиҥ хараҕын утары көрүү, хонтуруоллааһын, сэнээһини су ох
оҥорор вниманиены көрдөрүү, тардыы.
3. «Быртах санаалар хараҕы ньамаҕырдаллар».
4. «Нейтральнайдык, төһө баҕарар уһуннук утары көрүү».
5. «До конца утары көрүү — Хайыырын билии. 7.08.94 с.»
6. Үөрүүгэ, кыыһырыыга хомойумуу, утары көрүүттэн, кы-
таанахтык кэпсэтииттэн кыбыстымыы, выдержка.
7. «Утары сатаан көрөн, санааны билэн, сибээһи тутуу дьоло».
8. Төһө да кыыһырдаргын санааны биллэрбэккэ, туох да
буолбатаҕын курдук, утары көрүүнү, уопсай сыһыаны сатааһын.
9. «Куруубайдык буолбакка, любопытнайдык көрүү».
10. Сорохтор: «Тоҕо киһини утары көрөҕүн» диэн умса көрө
сьшдьаллар. Сорохтор: «Утары көр, түөкүн курдук хараххын
кистии сьшдьыма» диэн утары көрөрү сөбүлүүллэр.

Мөккүһүү. Этиһии. Охсуһуу
(Эр киһилии кэпсэтии)
1. Куһаҕан майгылааҕы көннөрбөккүн, бэйэтинэн хаалларан
ааһыы.
2. Тылынан да атаҕастатымыы. Тылыттан ыйаан, мүччүрэти-
мии. Үөхтэ да охсуллуохтаах, оччоҕо биирдэ тохтуур. Куһаҕаны
оҥорбукка эппиэттиир бырааптааххын.
3. Оҕуста да мэлдьэспэт, бэйэҕит эрэ билэҕит, дакаастаммат.
Ханна да куоппат. Хаһан да хойут буолбат. Кэлин да ситии.
Сымнаҕаһырҕаппаттарын наадатыгар.
4. Босхо оҕустарыы — саамай кыһыылаах, саакка-суукка
киирии, түһэттэрии, куттаҕас аатырыы, сэнэтии, үйэ тухары
хомойо сылдьыы, бэйэни таҥнарыы. Тылынан эрэ этиһэн ньаа-
мырҕаабакка, хайаан да хардарыллыахтаах, охсуллуохтаах кыа-
йыы эрэ да буолбакка. — Охсууну төннөрүү.
5. Төһө да кыра, мөлтөх, күүһүнэн кыаттарар, сыыһалаах
да киһи туох да сэбэ суох кырбанан да туран, бэйэтин охсон
ыарытыннарыы, кэһэтии. Айакалатыы. Сатаатар кыратык кэ-

55