Page 59 - Г.В.Портнягин-Даҕайаарап сиэнэ. Бэйэни билинии
P. 59

Ъэйэни билинии

            б)    Куһаҕан  майгылаах,  улахамсыйар,  үөҕэр  бэйэтигэр  ку-
         һауан, ньиэрбинэйдиир, дууһа ыарыыланар, олоҕун алдьатынар.
         Киниттэн хаайтарыма, кини курдук буолума.
            8.  «Дьон  түмсүүлэригэр  сырыттахха,  бара  охсон  хаалбакка,
         тардыллан,  кэпсэтэ сатаа».
            Билэр дьонтгун көрсө түһэн баран,  «дорообо» диэт,  ыксыыр
         курдук  ааһан  хаалыы,  билсэ  сатаабат  —  көҥөнөр  киһи  бэлиэ-
         тэ,  дыпгинэн,  дорооболоһон  баран,  тохтоон,  кыратык  кэпсэтэ
         түһэн барыллыахтаах.
            9.  Үчүгэйдик  олорор  эдэр  эрдэххэ,  улахамсыйыы,  сэнэһии,
         билсибэт,  көҥөнөр,  кимиэхэ  да  наадыйбат,  убаастаспат,  бэрт
         былдьаһар, хоһох хостоһор,  хайдыһар, тэйсэн хаалар быһыыла-
         ры түргэнник сатыыбыт.  Улахаттар  оҕолору тэйитэллэр,  араар-
         тыыллар. Эдэр эрдэххэ билсибэккэ гынан баран, кырдьыы сажа­
         на  билсэ  сатааһын  наадата  суох.  «Не  дружу,  но  связь  поддер­
         живаю».  Наһаа чугаһаспаталлар да,  аймахтарын билиэхтээхтэр,
         ал ҕас холбоспот гына.
            10.  Улахамсык аймахтар  кэриэтин  үчүгэй туора дьону кытта
         өйөһүөххэ наада.
            11. Аймахтары кытта сибээһи  быһымыы сатаан.  Чугас дьон-
         ноох буолуу. Эрэллээх, өйөһөр доҕоттордонуу. Мөҕөн, аахсан да
         туран, куттаан арахсан хаалбакка.  «Ыалдьыттатыы, ыалдьыттаа-
         һын».  «Билбэт да дьонтгун кытта кэпсэтэн  наадауын  быһаарса-
         рыҥ курдук аймахтаргын кытта сыһыаны быһыма». «Куһаҕан да
         буоллаллар бил сии».
            а) Хайдаххытый, туох солун диэн наадыйдахха эрэ буолбакка,
         көннөрү хаһан баҕарар ыйыталаһыы.  Оҕо кыратыттан аймахта-
         рыгар хоммут,  сылдьыбыт эрэ буоллаҕына билинэр.
            б)  Ыалдьыттыахха.  Биирдэ  эмэ  хонуу.  Куорат  ыалын  наһаа
         нагрузкалаабакка.
            в) Дьону ыалдьыттатыы.  Хоноһолотуу.
            г)  Кэһиилэнии,  бэлиэ  күннэргэ  бэлэх  биэрии.  Дэриэбинэ
         аһа,  копченай  балык,  тоҥ балык,  тууһаммыт  сибиинньэ  сыата,
         оҕолорго рулет,  сакалаат атыьшаһан кэһиилэнии.
            д)  Гостиницаҕа түһэ  сатааһын.  Куоракка  киирдэххэ,  аймах-
         тарга төлөпүөнүнэн эрийии,  ыалдьыттаталааһын.

                                                                         57
   54   55   56   57   58   59   60   61   62   63   64