Page 8 - Г.В.Портнягин-Даҕайаарап сиэнэ. Бэйэни билинии

1-кы чааһа
«Саҥаран саныыр ыарыы — куһаҕан дьиэк»
Куһаҕан үөрүйэхтэр

15.12.80 с. Оскуолаҕа үөрэнэр оҕо сааска. Соҕотоҕун баллыгы-
рыы сьшдьар куһаҕан. Дьиэҕэ соҕотоҕун наһаа олоруу. Саҥаран
ааҕан, ааҕыыны бытаардыныы. Ааҕыыны, көрүүнү эрэ итэҕэй-
бэккэ, сүһүөхтээн, биирдии буукубанан араартаан, хат-хат лап-
пыйан көрө сатаан, ботугураан бигэргэтэ сатааһын — ыарыы.
Санааны эрэммэт буолуу ыарыыта — ону-маны, холобура,
ханна оттуу көһөрү, түргэн баҕайытык санаталаан, ону хайдах
санаабыты итэҕэйбэккэ, хат-хат санааһын уонна онуоха мате-
риальнай тирэҕи булбакка, санааһыны итэҕэйбэт буолуу ботугу­
раан саныыр буолууга тириэрдэр.
Кылаастарга хаалыы, киэҥ бодоруһуу суоҕа, атаахтааһын ба-
рыта киһи сайдарыгар буортулаах.
Үөрэх кэнниттэн икки чаастан ыла туос иллэҥ, оһох иннин
манаан таах муомуруохха дылы олоруу үөрүүнү аҕалбат.
Сайынтгы өрөбүлгэ күнү быһа сөтүөлээһин, загардааһын,
моҕотойдооһун, кустааһын, куобахтааһын эт-хаан сайдыытыгар
физически үчүгэй гынан баран толору сайдыыны биэрбэт.
Улаатыахха диэри оонньооһунтан, оҕо курдук сананыыттан
саҕаланар ситиини бытаардыныы.
Тыын хаайтарар курдук сананан, өрүтэ тыынар, уһуутуур
кэмэлдьилэнии. «Хайа, ойоҕуҥ өлөн өрүтэ тыынныҥ дуо» диэн
өһүргэтэн эрэ эһэм кэбирэхтик бырахтарбыта.
Хабарҕаны дьуккуруйуор дылы тарбанар тииһигирии.
Наһаа көрсүө-сэмэй, кыбыстанньаҥ, бэйэни өрө туппат буо-
ла сатааһын, бэйэни түһэринии, сайдыыны туормастаныы.
Киэһэ кулууп кинозалыгар уоттаах, элбэх киһилээх буоллаҕы-
на, кыбыстан киирбэккэ эрэй бөҕөнү көрүү. Ким эмэ кэпсэт-
тэҕинэ, умса туттан төбөнү тарбаныы.

6