Page 15 - Уус Алдан эмин тэрилтэлэрин сайдыытын историята

бырааЬын кердеЬен, П.Н.Сокольников Чурапчыттан Дупсуннэ
тиийэн ыарыЬахтары керен, эмтээн субэ-ама биэрэн кэлбит.
Бу дьыл кыЬыныгар Дупсуннэр туруорсууларынан В.М.Дол­
ганов Дупсун улууЬугар тахсан ер кэмнэ олорон нэЬилиэктэри
кэрийэ сылдьан дьону керен-истэн эмтээн киирбит.
В.М.Долганов Бородой улууЬугар оннук уЬуннук улэлээ-
бэтэдэ. Кини кэлин Ханалас улууЬугар уЬуннук улэлээн баран,
Булгунньахтаахха олорон доруобуйатынан улэтиттэн уурай-
бытын туЬунан 1927 сыл олунньу 17 кунунээди бирикээс
Доруобуйа харыстабылын министиэристибэтин архыыбыгар
баар.
БэЬис врачебнай учаастагы Баайадада аЬыы Бородой уонна
Дупсун улуустарын дьонун-сэргэтин доруобуйатын аранач-
чылыыр улэдэ улахан кемену онорботодун ейдееннер, оччо-
тооду Бородой бастаахтара 1913 сыл санатыттан садалаан,
сана балыыЬа дьиэтин тутуу туЬунан кэпсэтии барбытыгар
Муру Томторугар туттараарылар улаханнык туруна сыл-
дьыбыттар. Ол курдук, 1914 сыллаахха Бородоттор мунньах-
тааннар Саха сирин губернаторыгар кердеЬуу туЬэрбиттэр,
“Якутская окраина” хаЬыакка суруйбуттар. Онно этиллэр:
“Бородой улууЬун киинэ Муру Томторо ус улуус ортотугар
турарынан, манна пуочта дьиэтэ аЬыллан улэлииринэн уонна
Халыма-Дьааны айанын суола биЬигинэн барарынан сана
балыыЬа дьиэтин тутуутун Бородонно биэрэргэ септеех” диэн.
Эмиэ ити кэмнэ 1914 сыл олунньу 14 кунугэр “Якутская
окраина” хаЬыакка Баайадада уонтан тахса сыл анараа еттугэр
ФП дьиэтэ тутуллан ол оннугар балыыЬа аЬыллан улэлии
турар. Онон барыта бэлэм сиргэ Баайада Томторугар сана
балыыЬа дьиэтин тутар септеех” диэн ыстатыйа тахсыбыт.
Бу меккуер Байадантай улууЬун туЬатыгар тумуктэнэн ба­
лыыЬа дьиэтэ Баайада Томторугар тутуллар буолар. Бу
оччотооду Саха сирин баЬылыктарын быЬаарыылара Бородой
уонна Дупсун улуустарын дьонун-сэргэтин эминэн-томунан
хааччыйар улэдэ хас да уонунан сылларга ситиЬиллибэт ула­
хан охсууну онорбута. БалыыЬа дьиэтин тутуута садаланан,
1916 сыллаахха сэтинньи 21 кунугэр Саха сирин доруобуйа
харыстабылын салаатын кемелеЬееччутэ господин И.Д.Бик
Баайада Томторугар балыыЬа тутуутун хаамыытын бэрэбиэр-
кэлээн баран, Дупсун улууЬунан эргийэн куоракка киирбит.
Онно Дупсун улууЬун бас дьоно “биЬи медпуун аЬарга
кердеспуппут ер буолла, онно септеех дьиэлээхпит” дэЬэннэр
медпуун буолуон септеех дьиэлэрин кердербуттэр. Бик дьиэни
керен баран, иЬигэр киллэрбэтэх уонна биэлсэр суодунан
ahap кыахпыт суох диэн туох иЬин себулэспэтэх. Ол курдук

13