Page 10 - Уус Алдан эмин тэрилтэлэрин сайдыытын историята

сахалары уонна онно олохсуйан олорор татардары кытта
билсэн-керсен адьас чугас до§ордоро-атастара буолан идэтинэн
дьону-сэргэни киэнник эмтээн аата-суола бэрт ыраахха диэри
тар^аммыта. Кини Дупсун улууЬугар сыылкада олорор
Н.П.Страндены уонна Д.А.Юрасовы кытта ыкса додордоЬоро.
До^отторугар Дупсуннэ тахса сылдьан Василий Васильевич
Никифоровы кытта билсэн сахалыы эттэххэ уу тэстибэт
додордуу буолбуттара. Ол туЬунан 1924 сыллаахха Василий
Васильевич бэйэтин “Памяти великого друга якутов А.А.Си-
повича” диэн улэтигэр суруйар: “До^орбор Нам улууЬугар
П-с Модут нэЬилиэгэр Александр Александровичка куулэйдии
киирдэхпинэ иккиэн сыар^алаах атынан Нам уонна Дупсун
улуустарыгар кини ыарыЬахтарын кэрийэн кере барарбыт.
Онно Александр Александрович ыарыЬахтары кербутун,
эмтээбитин иЬин сахалар эт, арыы, арыый кыанар еттулэрэ
харчы биэрээри гыннахтарына терут ылбат буолара. Ону дьоннор
адьас ейдеебет этилэр. Мыынна дии санааннар ессе эбии
биэрэллэрэ. Оччо^уна Александр Александрович босхо эмтиирин
туЬунан быЬаара сатыыра. Ол да урдунэн айаннаан иЬэммит
сыардабытыттан арыы, эт булан ылан улаханнык соЬуйарбыт”.
Ити курдук Сипович Дупсун улууЬун олохтоохторун бэйэтин
ба§а еттунэн, былаастан туох да комете суох эмтиирэ-томтуура.
Салгыы Василий Васильевич бэйэтин улэтигэр этэр: “В
последствии Александр Александрович из нас близких своих
друзей и некоторых товарищей по ссылке создал своеобразный
кадр местных фельдшеров, выполнявших его указания и
снабжавших лекарствами окружавшее нас население. Такими
фельдшерами по Дюпсинскому улусу были: я, А.А.Афанасьев
и В.П.Попов. Мы получали от Александра Александровича
лекарства и необходимые руководства и под его наблюдением
занимались лечением” (“Каторга и ссылка”, 1925 г., № 14,
с.253—258). Дьэ, ити уеЬээ ахтыллан ааспыт улэлэр Дупсун
улууЬун дьонун-сэргэтин ортотугар эминэн-томунан кемелеЬуу
маннайгы кыымнарын са^ааЬын этэ. Кырдьыга даманы,
В.В.Никифоров 1890 сыллаахха уескээбит улууЬугар кулуба
буолуон инниттэн дьоно-сэргэтэ уерэхтэнэригэр уонна эминэн-
томунан коме ыларыгар улаханнык улэлээбит. Бэйэтин биир
дьиэтигэр оскуола аспыта. Биир дойдулаа^а, додоро атыыЬыт
Спиридонов Кирилл Давыдович бэйэтин убунэн иккис дьиэни
туттарарга тылын биэрэр. Бу дьиэтэ 1909 сыллаахха анаарыгар
улуус управатын айаллар, онтон иккис анаарын медпуунна
анаан хааллараллар (А.Малькова “В.Никифоров”, с.84). Итинтэн
кестерунэн 1900 сыллаахха диэри Боровой, Дупсун улуустарыгар
уонна Тандада биир да эмп тэрилтэтэ cyoga. Олохсуйан улэлиир
8