Page 27 - Кэнчээри ыччат туһугар

тҮээри ыпат туИугар

БУРНАШЕВА ЕКАТЕРИНА ИННОКЕНТЬЕВНА
(23.01.1945)

«Рф уөрэҕириитин туйгуна» бэлиэ хаһаайката,
педагогическай улэ бэтэрээнэ

«ХААЧЫЛААНА» - ТАЛААН ТҮҺҮЛГЭТЭ

Урукку кэмҥэ маасканы үрүҥ халааттаах аанньалларбыт
балыыһа, поликлиника эрэ иһигэр туттар атрибуттарын
курдук көрөр, пандемия диэн суостаах тыл күннээҕи олоххо
олохтоохтук туттулла илигинэ оҕо тэрилтэлэрин үлэһиттэрэ
улахан үбүлүөйдээх түгэннэргэ көрсүһэн ааһар буоларбыт.
Маннык тэрээһиннэргэ ыҥырыылаах ыалдьыт быһыытынан
сылдьан, үчүгэй эрэ сонуну ындыыланан кэлбит коллегалар
ортолоругар үөрэн-көтөн, астынан тарҕаһарбыт. Бу билигин
ахтыыны суруйа олорон, биир оннук тэрээһиҥҥэ Е.Н. Гоголева «урут үлэлээн ааспыттар
бэйэбит түмсүүлээхпит буоллар» диэн эппитин өйдөөн кэллим. Билигин улаханнык
туттулларын истибэппин буолан баран, «көрсүө тыл - бэлиэ» диэн этии баара. Сөптөөх
тыл көтөҕүллүбүтүн өйөөн, ону олоххо киллэрээччинэн оччоттон-баччаҕа диэри бас-көс
салайааччыбыт Сивцева Елизавета Федоровна санаабытын олоххо түргэнник киллэрэ
охсор, бэйэтин тула идеялаах кыргыттарын түмэ тардар дьоҕурунан түмсүү тэриллибитэ
номнуо уонтан тахса сыл буола охсубут.
Эбэ, хос эбэ эрэ статуһунан муҥурдаммакка, түмсүү чилиэннэриттэн бииртэн биир
сэргэх, сонун талааннар арыллан иһэллэриттэн киһи истэ-көрө үөрэр, маннык сырдык
ыралаах кыргыттардыын алтыһан ааспыппынан, эһигинэн барыгытынан киэн туттабын.
Түмсүүгэ баар бэтэрээн педагогтар, пандемия да кэмигэр, ураты формалары толкуй-
даан, олус сэргэхтик олорон кэллилэр. Уруккаттан коллекциянан дьарыктанааччыларбыт
бириэмэтигэр уонна миэстэтигэр сөп түбэһиннэрэн, сонун тиэмэлэринэн быыстапка ту-
руоран, улуус, өрөспүүбүлүкэ сэҥээриитин ыллылар. Хоһоонньуттар ахсааннара элбээтэр
элбээн иһэриттэн үөрэбит эрэ, ырыа буолбут хоһооннору уруйдуу көрсөбүт.
Дьыл хайа баҕарар кэмигэр айылҕа кыраһыабай муннугун таба тайанан, өҥнөөх
хаартысканан үйэтитээччилэр, холустаҕа уруһуйдааччылар, түүлээхтэн, таҥастан
иистэнээччилэр, оҕуруонан, баайыынан дьарыктанааччылар, сибэкки арааһын кыһын-
нары-сайыннары үүннэрэн олоҕу киэргэтээччилэр, оҕуруот аһын арааһын олордору
таһынан сылы быһа эргиччи сиэниллэри табыгастаахтык хаһаанааччылар улахан сэ-
ҥээриини коллегаларыттан ылыахтарын ыллылар. Илиилэрин араарбакка дьаныһан
дьарыктанааччылар видеонан үлэлэрин көрдөрөн улаханнык биһирэннилэр.
Үлэлээн бүтүөхпүттэн «Биир ааны сабан тахсаат, атын аан тутааҕын тутуохтаахпын»
диэн девиһинэн элбэх интэриэһинэй дьоннуун алтыһан, бэйэм санаабар, сэргэхтик
олорон кэллим дии саныыбын. Эккирэтэ сылдьан, доруобуйа боппуруоһугар көмөлөөх-
төрү туруулаһан көрдөөбүтүм. Итилэргэ сылдьан, тугу билбиппин-истибиппин санаа
атастаһыытын бэрээдэгинэн кэпсиир, үллэстэр буоларым. Егорова Аграфена Семенов-
наҕа, СӨ үтүөлээх бырааһыгар, Уус Алдан да, өрөспүүбүлүкэ да биир тарбахха баттанар
педиатрыгар, кэпсээним сүнньүнэн, киниттэн сүбэ бөҕөнү ыларым. Аграфена Семе-
новна бэйэтэ интэриэһиргээбит, төлөбүрдээх да, төлөбүрэ да суох араас үөрэхтэригэр
элбэхтик бииргэ сылдьыбыппыт. Ыҥырдар эрэ аккаастаммат этим. Төһө да солото
суоҕун быыһыгар олортон ылбыт билиитин ханна, туохха туһаммытын кэпсээн миигин
улаханнык сөхтөрөрө. Үтүөкэн да сүбэһиттиин алтыһан ааспыт эбиппин. Билигин
медицина боппуруоһугар өйөнөрө суох олоппоско олорон хаалбыт курдукпун.
Ити курдук доруобуйаҕа сыһыаннааҕы сыымайдаан-сыымайдаан баран, сааһырбыт
киһиэхэ Тибет медицината чугас дуу дии санаатым. Тибет медицината этэринэн, ханнык