Page 205 - Былыр этэ диэххэ

Баай Байанайым саатар бу хаастартан биири үтэлээ диэн алҕанаат,
икки уоспун төлүтэ тутан кэбистим. Дьэ, доҕоор, хаастар халы-
кынаһа түспэттэр дуо. Мин кэтэхпинээҕи тиит күлүгүн ааһыыла-
рыгар туохтар эрэ утуу-субуу саккырыырга дылы гыннылар. Эбии-
тигэр үөр хаас бүттүү намтаан ааһа турдулар. Саабар ботуруон
уктаат ол диэки ойбуппун өйдөөбөккө да хааллым. Суолум айаҕар
икки хаас өлө сыталлар. Бу үчүгэйи. Үргүлдьү хаастар Бүгүйэххэ
түспүттэрэ буолаарай диэн, чугаһа да бэрдиттэн Сыахай оттуур си-
ригэр аастым. Суол кырыытыгар биир хаас өлөөрү сапсыахайдаан
булларда. Хадыһаҕа киирдим, бэттэх ыллык киириитэ, дьороҥ
уутугар икки хаас тумсуларын уган сыталлар. Хадыһа ортотугар,
томторго ыраахтан үллэн-баллан чахчы хаас сытар. Дьэ, доҕоор,
Байанайым биэрэрин ылыннаҕына биэрэр да эбит. Үөрүүбүттэн
бөтө бэрдэрэн аастымам көбөн, бахсыйа-бахсыйа, күрүө сиэрди-
йэтигэр олоро түһэн тыын ылаары кэллим. Сыахайдар тугу ыйаан
хаалларбыттарай дии-дии кэлбитим, биир хаас күрүө тоһоҕотугар
кыбытта түһэн ыйанан турар. Итэҕэйбэккэбин киһи уурта буолаа-
рай диэн тутан көрбүтүм, ибис-итии. Дьэ ол курдук икки ытыынан
сэттэ хааһы бултаан турардаахпын. Хаастарым ааһа турбуттар этэ.
Оннук байанайдаах саабын Чыркыап саатыгар атастаһыам дуо.
Кэпсээн истэ олорооччута Өлөксөй сэттэ барааҕы да биирдэ
ытан бултаабатах киһи кыттыгаһа халытарын биллэр да, сыа-
лаах уулаах кэпсээнтэн истэ ымсыыра олордо. Өндүрэй курдук
арбанара туга кэлиэй. Арай дьон билэринэн ааттаах ууһут. Ол
иһин Сордоҥ уола диэн ааттааччылар былыргы дьон. Дьооскуга
олорон саас Сордоҥнооххо ырбыы саҕана эрэ бултатар сордоҥу-
гар илим үппүттээх. Сиэнин төрдүгэр тахсыбыт ырбыыта икки
илимҥэ оруобуна. Дьикти үчүгэй балык курдук амтаннаах эмис
астаах. Киэһэлээх сарсыарда көрөр. Биир көрүүгэ илимнэрэ ик-
киэн курааҕыттан ыла хотоҕосторо бүттүү тимирэн хаалбыттар.
Иҥнигэн суоҕа. Ас туппута чуолкай. Тардыалаһан көр. Төрүт тиҥ
курдук. Суон оттоох уон иккилээх илим ситимэ да бөҕөтө, киниэ-
хэ бэриниэ суох. Иккис илимэ арыый босхо курдук да сэтиитин
төрдүн диэки анараа илимҥэ баттаппыт быһыылаах. Саҥа или-
мин хараһыгар сыгынньахтанан, умсан илимин курааҕын батыһан
тиийбитэ, оҕоос сордоҥ иҥнибитэ уу түгэҕэр сытар сыгынахха
сөрөөбүт. Иккистээн умсан киирэн чохоол маһынан тоҕус эрэ-
йинэн сордоҥун хамнаабат гына эттэһэн илимин арааран турар.
27