Page 210 - Былыр этэ диэххэ

От үлэтин үгэнигэр Уолбут киһитэ роторнай от охсорун бас-
сыыбынньыктарын бүттүү мэһийтэрбит. Чугаһынан сөптөөҕү бул-
бакка Белайга кэлэн таах хаампыт. Онтон өй киирэн, биһиги
«бөх» хомуйар киһибититтэн ыйытарга сананар. «Хаһаайын» өр
ыаспайдаһыы кэнниттэн баайыгар тахсаллар. Хатааһына суох са-
райга киирбиттэрэ, лаардарга нүөмэрдэринэн суруллубут дьааһык-
тар кэккэлээбиттэриттэн чуо биир дьааһыктан арыылаах сылдьар
түөрт подщипнигы ууммут. Кыһалҕалаах итэҕэйбэккэ эргим-ур-
гум туппут. Ыскылаат тойоно атын дуо диэн былдьаары гыммыт.
«Суох, суох, бу», — диэн үөрүүтүттэн хараҕа уоттаммыт киһи куот-
тара туппут. Тугунан төлөһөбүн диэбитин, таах ыл диэн баран,
кэпсэтии бүттэ диэбиттии, сапсыйбытынан тахса турбут. Кыһалҕа-
лаах киһи кыһыныгар биир атах эти аҕалан төлөспүтэ үһү.
Колымторга бииргэ үлэлии сылдьыбыт дьон муор-туор олох-
хо тэбиллибититтэн Подкопайы бары аһыналлара. Туох кыал-
ларынан көмөлөһөллөрө. Дуунньа ити сүүрбэччэ сыллар тухары
оҕолоспут киһитэ түҥкэтэхсийэн иһэриттэн дьаарханар. Урукку
кэм биихир мотуорун алыс харыстаан, оҕустаах сыарҕалаах киһи
курдук сыннаран айанныырын дьон бэркиһии көрөллөрө, кэлин
дьаалайбат да буолтара. Киһи барыта омук мотуорданан киниэ-
хэ саппаас чаас дэлэй. Дуунньа суох буолтун кэннэ уола ийэтин
кэриэһин, табаарыһыгар кыра кыамталаах омук мотуорун булан
биэрбит. Онон син дьыл тахсар аһын хачымаастаан, ыыһаан,
тууһаан, кэнсиэрбэлээн атыылаабытын ордугун хаһаанар эбит.
Дьону үтүктэн, биһиги сахалар сэлии диибит, мааман муоһун
булан босхо харчыланан, илим сабыат саҥардыныан баҕарар. Дьэ-
кигэ сытар дьон үөһээ өттүлэригэр муосчуттар бүрүүкээбиттэрэ
ыраатта. Болуодьаны билэр дьон сүбэтинэн муосчуттарга бар-
быт. Баай дьон араас кыамталаах уу пуомпаларын, түһэн олорор
түһүлүктэрин көрө саллан кыттыһыннаралларыттан саараабыт.
Дьиҥэр да кыттыгастаах дьон кинини чугаһатыахтара дуо. Онон
ырааҕынан чуҥнаат төннүбүт. Төннөн истэҕинэ кэлэн иһэн таа-
рыйбыт табаарыһа, балыксыт киһи өлүү түбэлтэлээх бөһүөлэк-
тээн иһэн кэпсэппиттэр. Кыра аһыырдаах киһи кыттыспат дьоно
эбит диэн ыйыталаспатым диэн куотуммут. Балыксыт бөһүөлэк-
кэ уһаабакка, икки хоноот сиригэр төннөн истэҕинэ киһитэ бу
сыннаран иһэр. «Хайа, доҕоор, дьоҥҥор иккиһин баран кэллиҥ
дуо?» — диэн соһуйбут. «Суох, доҕор, күлүмэ, мааҕыҥҥыбынан
32