Page 264 - Былыр этэ диэххэ

кэпсэтиннэрбэт идэлээх. Ол ньымаларыттан кэлин кыра-кыра-
лаан боруобалаан турабын. Бэйэтэ сэттэ кылаас үөрэхтээх, нууч-
чалыы кинигэни таптаан ааҕар. Улахан үөрэхтээх киһи тахсыаҕын
бандьыыт уола диэн дьаралыктаан салгыы өрө үүммэтэх. Аҕата,
былыр бандьыыттар Абый дьонун хомуйан Охуоскайга илдьэ ба-
ралларыгар, кыра үөрэхтээх киһини ыстаапка суруксутунан ылбыт-
тар. Мефодий Хотуоһап диэн Уус Алдан Байаҕантайын баай киһи
уола төрүттээх эбит. Охуоскайга Сэйимчээҥҥэ, били Өксөкүлээх
аҕытаассыйатынан, бандьыыттары сэриитэ суох бэриннэрэллэр.
Онтон кэлэн дьону-сэргэни сайыалаппат сыаллаах, 1926 сыл эбит,
тохсунньуга эйэлээх деклорация суруйар. Бэйэтинэн Дьокуускай
салалтатыгар тиксэрэн төһө эмэ киһини саа уоһуттан быыһыыр.
Бэйэтэ саҥа былаас сүгүн сырытыннарыа суоҕун сэрэйэн, Токо
эбээннэрин кытта Өлүөхүмэҕэ түспүт. Өлүөхүмэ хайа эрэ уһугар
олордоҕуна Куолча ийэтинэн хаан аймаҕа Уйулук былаастан күрүү
сылдьан булсуһан, уолун кытта аҕыйахта суруйса сылдьыбыттар.
Куолча бэйэтэ хас да сайын куруор дьаллыктана сылдьыбыт. Онно
олохтоох татаар дьахтарын булсуһан харчы ууруутун барытын ку-
руорга, дьахтарга аймаан кэлэр дииллэрэ.
Кэпсээммит сүнньүгэр киириэххэ. Куобах наһаа үргүүк, ону
туһанан олугун ааҕан туһах икки өттүгэр ыраас лииһи хаарынан
илбийэн уурар эбиккин. Кыһын кырыа таппыт туһаҕын талах
иһинэн аргыый аҕай сылдьар куобах көрөр — кэтимтиэтэ суох.
Ол бэйэтэ лиискэ үктэннэҕинэ тарк гыммыт тыастан үргэн, ин­
нин хоту мээнэ ыстанаары туһаҕы кэтэр эбит. Ыраас сыһыыга
куобах сүүрэр, сэрэҕин сүтэрэр. Ону туһанан ыстаал боробулуо-
ханан үөрбэ оҥороҕун, өрө хончойон сүүрэр куобах үрдүгүнэн
холоон түөһүн тылыгар түбэһиннэрэ түөртээх хаптаһыҥҥа икки
өттүгэр үөрбэҕин саайаҕын. Оччотугар куобах үөрбэҕэ үөлүллэн
өлөр, кылаабынайа собообот. Туһах уһунунан куобах мөхсүүтүгэр
таарыйбатын курдук оросчуоттаан орох таһыгар хапкаан уураҕын.
Саһыл туһахтаргын кэрийэ сылдьан, бэлэм булду сэрэх муҥутаан
ороҕунан кэлбэккэ кырыылыы көтөөрү үктүөн сөп. Өссө суол-
гуттан туораан төрүөккэр атыы хайыһарынан кыпсыччы үктээн
сылдьаҕын. Суолгунан төннөн иһэн тимирдэ, сүгэ сылдьар хаар-
гынан көмөн саһылга хапкаан иитэҕин.
Кутуйахтаах сиргэ мэҥиэҕин кутуйах буллаҕына аһы барыыр,
булкун да буорту гынар. Ол иһин сайын хаппыт тиит төрдүгэр
сыантырыапканан үүттээн хайаҕас оҥоһуллар. Үүккэр маһы
86