Page 291 - Былыр этэ диэххэ
P. 291
өмүрэн киирбит. Аньыы буолуо, аньыы буолуо. Чоппуускаларбыт сы-
мыыттаабыттар диэн, чоппууска сааҕа буолбут кыра сымыыты тутан
киирбит. Маабыра оннооҕор соһуйбут. Бирээмэ сүрэҕин харбаммыт.
Сүбэ көрдүү Ньууралаахха ыстанар. Балта аах бары мунньустан аһыы
олороллоругар түбэспит. Уоллара Афоня остуол иннигэр түбэспи-
ти барытын итигэстии, аппатыыттаах баҕайытык аһыы олорон тыл
быктарбыт: «Сорох ыалга түбэспит чоппуускалар сымыыттаабыттара
ырааппыт үһү. Онон эһиги да чоппуускаларгыт сотору улахан сымыы-
ты сымыыттыыллара чугаһаатаҕа. Хата биирдэ эмэ, эдьиийим, быраа-
тыҥ аһастааҕын санаар эрэ», — итэҕэтээри бэрэскини бүттүү ыйыс-
тыбыт. «Ээ, эн айаҕыҥ айдаана», — кырдьаҕас эдьиийэ көҥөммүтүнэн
санаата көнөн, таһырдьа ойбут. Кырдьык даа... Дьиэтигэр киирбэккэ,
чоппуускалара турар күрээтинньигэр халыйбыт.
Түргэнник сайдар салаа диэн бастакы бэрэсидьиэн дьаһалынан
хоту улуустарга Дьокуускайтан куурусса, чоппууска аҕалан атыылыы
сылдьыбыттара. Эһиилигэр эрдэтээҕи төрүөх сибиинньэни кытта
аҕалбыттара. Дьэ онон «түргэнник сайдар» чоппуускаларбыт сы-
мыыттыы охсубуттара түргэнэ. Сарсыныгар бөһүөлэк иһэ биирдэ
туола түспүт. Билиҥҥи курдук суотабай суоҕун да иһин этэрбэс
араадьыйата Маабыралаах чоппуускалара сымыыттаан ырааппыттар
үһү диэн, ымсыырбыт дьахталлар харахтарыгар биэдэрэни толор-
бут. Дьэ ити курдук оҕо дьон бэйэлэрэ да билбэттэринэн, куурусса
уйатыгар ыт киирэн айдааны тарпытын курдук, Абый дьахталларын
кулгаахтарын солун кэпсээнинэн биирдэ өрө оргутан таһаарбыт.
Дьээбэни оҥорбут Афоня ымыр да гыммакка мүчүҥнүү сылдьан
кыргыттарга: «Биһиги укпуппут диэн төрүт этээйэҕит. Маабыра
эн оҕолору кикпиккин диэн миигин сиэҕэ», — диэбит. Хотонноох
балаҕан саҕа киһи бирээмэ үргэммит чоппууска саҕа санаммыт.
Онтон кэлин, ааһар ааспытын кэннэ, тас дьиэлэригэр түмсэн бу
кыргыттар дьээбэлэрин көр эрэ диэн Маабыралаах Маша табахтаан
бусхата-бусхата ыалларыгар Муочаҕа кэпсии олороллоругар түбэс-
питим. Муоча быар куустан туран дьээбэлээх тылы кыбыппытын
биһирээн, Маабыра халаатын эҥэрин таптанара. Оттон Маша ку-
раанах биэдэрэтин өҥөлдьүйэрин бу баардыы өйдөөн кэллим. Маа-
быралаах сымыыттанньаҥ чоппуускаларын кыайаары күрэхтэспит
бөһүөлэк дьахталлара тугу туойбуттарын ааҕааччы бэйэҥ сыаналаа.
Баҕар, атын астаах кэпсээн тахсар гына сүпсүлгэн тахсыбытын ис-
тибэккэ минньигэс кэпсээни мүччү тутуом.
113

