Page 288 - Былыр этэ диэххэ

сыа суох диэтэҕэ — биирдэ түһэрэн кэбистэ. Биһиги киһибит да
хаалсыбата, хоноһотун кэнниттэн ирээт куттубут арыгытын биир
тыынынан хантатта. Улаҕа олорор Пана испэт. Мин сарсыардат-
тан Дьоруодай кыһарыйыытынан охсуһуннарыыга кыра-кыратык
сыпсырыйа олоробун. Кэпсээн эмиэ уруккуга тиийдэ. Былыр
баккылааҕым диэбиккэ дылы, Дьоруодай оччону-баччаны иһэ-
рим диэн киһиргии олордоҕуна, мин туора киһи баарыгар эрди-
йэн тыл быктардым: «Былыр, былыр диигит да, билигин биир
бытыылкаҕа саах курдук итирэҕит», — диэбиппэр, киһим өһүр-
гэннэ быһыылаах. Тарбаҕын сарбаҥната-сарбаҥната, булдьуйа
охсубут тылын көрдөөн эрэрдии уоһун араастаан онньоҥнотон
туран кэллэ. Онно өйдөөн көрдөххө, итирэр туругар, кырдьык да,
тиийбит этэ. Туран иһэн аһыы олорор эриэн муос уктаах, үөһүн
кырыытынан алтан кыбытыылаах, дойду сиригэр охсуллубут ха-
рыс уһуннаах саха быһаҕын харбаан ылан эрдэҕинэ, Пана урут
түһэн орон улаҕатынан балаакка кырыытыгар элиппит. Киһи-
бит аан диэки олордубут «маанылаах» хоноһотун хаҥас илиитин
таһынан хаһыйа аста. Остуол уҥуор олорор «өстөөҕүн» куруҥ
маска түспүт хаххан курдук чыпчылыйбат буолбут хараҕынан
ыйыстан кэбиһиэхтии көрбүтүнэн, саҥата суох тарбахтарын бо-
бута туппахтана-туппахтана бу кэллэ. «Хайдах буоллуҥ?» — диэ-
битинэн ойон туран өрүсүһэн түөһүттэн анньан ыыппытым,
киһим өс киирбэх тиэрэ баран түстэ. Арааһа, хатырыга эрэ сул-
ламмыт, сыа-арыы иҥмит сиэрдийэ муостаны халдьы үктээн
кэбэҕэс оҕуннаҕа. Ситэри сытыах курдук гынан иһэн олоро
түһэр, тиэрэ барар. Уһун күнү быһа арыгы да сытыттан, киһим
модьуйуутунан кыралаан амсайа олорбут киһи холуочуйбутум
дуу, туохха артыыстыыр дии санаатым. Дьоруодай: «Итинник
буолар буоллаххына», — диэтэ да, тура сатаабакка аттаабытынан
каркаас аанын былдьаста. Тугун дьээбэтэй, ытырыктата санаам-
мын батыаккалаһан тахсыбытым, киһим аан кырыытыгар эт эт-
тиир сүгэбит сытарыгар түһэн эрэр. Бу иэдээни, сүгэҕэ тэҥҥэ
түһүстүм. Кэннибититтэн Пана тахсан, көмөлөөн сүгэтин был-
дьаан ыллыбыт. Кэмниэ кэнэҕэс Дьөгүөссэ тахсан, ойоҕоһуттан
ойох көрдөөбүт диэбиккэ дылы, саҥа аллайда: «Оо, бу дьонной
өлөссөн эйэллэй. Доҕоой, хайаххын хайаатыҥ?» — диэн быһы-
лааны туустаан биэрэ, кытарах биэ кырыыттан атыырыгар кый-
маҥныырын курдук кыттыста. Мин көрө соһуйан ойон турдум.
110