Page 15 - Д.С.Андросов Тойон Муру

колхозка Митрофан Васильевич Бурцев, «Белехтейуу» колхозка Ар­
сений Маркович Гоголев, Калинин аатынан колхозка Петр Василье­
вич Аммосов уонна Филипп Николаевич Мигалкин, «Хатыгг Сыйыы»
колхозка Иван Иванович Стручков уонна да атын кырльа^астар са-
таллаахтык салайбыттара, сыралайан улэлээннэр дьоннорун-сэргэ-
лэрин балыгынан айаппыттара, аччыктаай ы нтан -хор гу йууттан еру-
йуйбуттэрэ. Бу биригээдэлэргэ хас биирдиилэригэр мууйу аннынан
балыктыыр кыра уонна улахан 15-18-тан тахса туоналар бааллара.
Онон барыллаан aagbiынан оччотооБУта Муру Эбэ^э 140-160-чаБа
тиийэ мууйу аннынан балыктыыр туоналар бааллара сабалагзанар.
Муру Эбэ елгем балыгын тайынан киниэхэ уунэр хомуйа кураан-
сут сылларга суойугэ сурун айылык буолан былыр былыргыттан олох-
тоохтору оруНуйэрэ. Кинилэр чычаас-дьара уулаах сиргэ ууммут хому-
hy куехтуу охсон, уутган ороон тайааран куурбутун кэннэ бугуллаан кэ-
бийэллэрэ, оннук куехтуу оттоммут хомус суойугэ учугэй айылык буо-
лар. Маннык оттоммут хомуйу “ороойун хомус” дииллэр. Онтон ку-
йунун уу серуукээйиНэ, балаган ыйыгар дирин- уулаах сиргэ ууммут хо­
муйу тыынан сылдьан куехтуу баайаллара, оннук баайыллыбыт хомус
куехтуу хатар. Ону куйун уу тоггон кийини уйар буоллавына, илии хо-
туурунан охсон ылан кэбийэллэрэ уонна суейугэ сиэтэллэрэ. Кураан-
сут сылларга аггардас хомуйунан суейуну сыл тайаарар тубэлтэлэрэ
бааллара. Хомуйу баайыы бэйэтэ кистэлэггнээх, ол курдук уу сойо или-
гинэ итии кэмггэ баайыллыбыт хомус айыйар, онон суейугэ инэмтиэ-
тэ мелтуур. Маны табан кэмигэр сеп тубэйиннэрэн баайыахха наада.
Маннык ньыманан хомуйу бэлэмнээйини «баайыы хомус» дииллэр.
Муру Эбэ олохтоохторо куйун хаар халыныан иннинэ мууйу ур-
дунэн Эбэ хомуйун ходуйан ылаллара. Маннык ньымаларынан ку-
раан-сут сылларга Эбэ тулатыгар олорор колхозтар сылга тыйыынча-
нан тонна хомуйу бэлэмнээн суейулэригэр сиэтэллэрэ.
Муру Эбэ куех хомуйа кураан-сут уонна Аг3а дойду Улуу сэриитин
сылларыгар оройуон колхозтарын ынах-сылгы суейулэрин иитиигэ
биир сурун айылыгынан буолбута. Ол курдук, Муру Эбэ хомуйун куех­
туу баайыыга куускэ улэлээн, 1942 сыл балаган ыйын 29 кунугэр диэри
22 тыынан киирэн 335 тонна хомуйу баайбыттара («Муру cahaptyama»
хаИыат страницатыгар Н. С.Пестряков суруйбута).
Эбэ хомуйа кыйынын хайан айыыр сылгыларга сурун айылык
буолар. Дьейегей оволоро кыйывгн'ы туптэлэс тымныыларга уонна
арБааттан, хотуттан сайа охсор тымныы тыалларга хойуу хомус ийигэр
киирэн хахха отгостон туран хайан айыыллара, тыалы-кууйу уонна
тымныыны билбэккэ этэнлгэ сыл тахсаллара.
13