Page 16 - Д.С.Андросов Тойон Муру

Тойон Муру киэгг нэлэмэн куолун угус элбэх уостэригэр, саас
хоту сиргэ айгыр-силик айылба уЬуктуута, cogypyy итии дойдулартан
кетер кынаттаах бииЬин-ууЬун араас кетердере кэлэннэр тохтоон,
сынньанан aahap уонна торуур-yyhyyp утуе дойдулара буолар. Ол кур-
дук, кетер кынагтаахтар баара^айдара — туруйалар араас биистэрэ эр-
дэлээн кэлэннэр сааскы дьыбардаах сарсыарда чугдаара хайыытыыл-
лар. Тойон Муру куех халлаанын кырсынан aga байылыктарын кэн-
ниттэн биир тэн' арытыанан субуЬа кетеллер хальпг уердээх хаас ке-
тердер. Лыьгкынас сан'алаах, кырыымпалыыр куоластаах кыталык ке­
тер Тойон Муру киэнг киэлитин кэрийэ кетен кын'кыначчы ыллаан
aahap. Муру Эбэ киЬитигэр-суеЬутугэр, кетер кынаттаавар маннык
абыраллаах утуе сир.
Саха сирин киэн- алаайын урдунэн хоту дойду тыйыс айылватын
дьикти-кэрэ кестуулэрэ дьыл араас кэмнэригэр сеп тубэйэрдии кестен
ааЬаллар. Кинилэр бэйэлэрин кэрэ кестуулэринэн дьиктиргэтэллэр,
сехтереллер.
Ол курдук, улуу алаас халлаанын биир кэрэ кестуутунэн кырыа-
лаахтымныы кыЬын ааЬыыта, аламай магган кун кестубэтсылаас сар-
дангаларынан угуттанан, салгын сылыйыыта — сырдык сылаас кун ки-
ни угус элбэх арыыларын уонна куеллэрин-уестэрин урдулэринэн хо­
ту дойду кэрэ кестуутэ «Дьэргэлгэн» туйэн салгын хамнаайыныттан
араастаан долгулдьуйа хамсааннар керерге бэрт кэрэ буолааччы.
Айылба биир кэрэ кестуутэ кестен aahap буоллава.
Онтон самаан сайын салаллан турдавына, улуу алаас урдунэн ил-
гэлээх итии ардахтар чабыл^анынан кымньыыланан, этин'инэн до-
буйуолланан туЬэр кэмнэригэр киэн' алаас хайа эрэ еттугэр кэрэ кес-
туулээх «кустуктар» сэттэ ен-у туйэрэн тураллара керерге кэрэ буо­
лааччы.
Муру Эбэ урдунэн кыйынтгы тымныылар мунугаан туйуулэрэ
сабаланыыларыгар кини урдунэн xapaira тууну сырдатан дьукээбил
уота араастаан сарбынньахтанан-ирбинньэхтэнэн киэнг алаас халлаа­
нын сырдатан турара керерге дьикти учугэй буолааччы. Айыл§а
маннык дьикти кестуутун Муру Эбэ кырдьабас олохтоохторо быйыл-
гы кыйын тымныылаах буолар буолла диэн тойоннооччулара кырдьык
буолааччы.
Тойон Муру дьонтго-сэргэбэ кэрэхсэтэр биир кэрэ бэлиэтинэн
айгыр-силик айьщ>аттан маанылатан ылбыт хатьиг чараггнаах. Кини
Эбэ илин байыгар Буочара урэвэ Эбэбэ туйэр тердугэр турар. Манна
хоту дойду маанылаах мастара — хатыггнар кене налыыга бэйэлэрэ
дьаалаларынан уунэн, уругг субалаах умнастарынан дьырайан, саас-
14