Page 124 - 2-с Легей нэьилиэгэ

-СЛОГОМ

Сталинград кыргыЬыытыгар

Аба дойду Улуу сэриитин саамай тыкааИыннаах уонна быйаарыылаах т угэнэ — сир
умайар, таас ууллар уоттаах Сталинград кыргыйыыта буолбута. Kuhu аймах истори-
ятыгар хайан да буолбатах хаан тохтуутун кэнниттэн, улуу Волга ер ус урдунэн мо-
дун «Ураа» ньиргийбитэ. Бу сэриигэ Паулюс генерал 300 тый. кийитин сутэрэн, 1943 с.
тохсунньу 31 кунуттэн ыла чугуйуута са^аламмыта. Уопсайа вермахт Сталинград
аттыгар 1,5 мелуйуентэн ордук сэриитин сутэрбитэ.
Саха сирин чулуу уолаттара бу кыргыйыыга кыттаннар хааннарын тохпуттара,
ахсааннаахтара тыыннаах ордубуттара. Бу сир-халлаан сингнэр хабыр киирсиитигэр,
бийиги II Легей нэйилиэгиттэн хас да чулуу уолаттарбыт бэйэлэрин олохторун толук
уурбуттара.

Атласов Константин Дмитриевич
1922 с. II Легей нэйилиэгэр Дабыыт Хомустаада диэн алааска тереебут. Бииргэ
тереебуттэрэ ус уол, икки кыыс: Кэтириис (уола Петухов Василий Кэбээйигэ учуута-
лынан ананан баран, онно кэргэннэнэн элбэх одоломмута), Марфа (П.Г.Бурнашев-
Дьараайынап кэргэнэ). Константин убайдара Байылай Улэ фронугар, Степан сэриигэ
баран олбуттэр. Константин Дмитриевич кэргэнэ, одото суох. Хаптана оскуолаты­
гар уерэммит. 7 кылаас уерэхтээх, Логей нэйилиэгэр аадар баладан сэбиэдиссэйи­
нэн сылдьыбыт. Оройуон биллэр хайыйардьыта.
1941 с. оройуонтга спортсовекка улэлии сылдьан фронтга барбыт. Орто унуохтаах,
кубадай хааннаах, суурбут-кеппут, утуе майгылаах кийи эбит. 1942 с. олунньу ый 11
кунугэр сэриигэ елбут. Волгоградскай уобаласка кемуллубут.

Чадылхай ыччат этэ
Николай Дмитриевич Аржаков 1915 с. Хоту Тыамада тереен, одо саайа ааспыта.
Хаптаиа оскуолатын бутэрэн баран, онно «холкуойунай оскуолада» учууталлаабыта.
1934 с. финансовай техникум уерэдин бутэрэн, Кэбээйи оройуонугар уп салаатын
сэбиэдиссэйинэн улэлээбитэ. Уерэнэр, улэлиир кэмнэригэр Платон Алексеевич
Ойуунускайдыын, Тимофей Егорович Сметанинныын билсийэн, элбэх хойоону,
сэйэни суруйбут. Олортон баара-суода суруйар блокнота, биир «Эйэ» диэн сэйэнэ
уонна суруйуутун былаанын бэлиэтээйиннэрэ, хойоонноро хаалбыттар. Адата уол-
бун П.А.Ойуунскай дьыалатыгар тубэйиннэриэхтэрэ диэн элбэх суруйуутун суох
онорбут.
1941 с. Кэбээйиттэн байыаннай борохуотунан дойдутугар кэлэн истэдинэ, пар-
тиялаахтары Дьокуускайга туйэрбэккэ, маннайгы уот сэриигэ илдьэ барбытта-
ра. Адата Д.И.Аржаков-Бегуур этэринэн, 01.10.1941 с. суругар, Николай уруккуга
уерэхтээх буолан, кетер аал уерэдэр уерэммит. Уерэнэ сылдьабын диэн Читаттан
икки телеграмма, сэриигэ киирэн баран, Сталинградтан икки телеграмма кэлбит.
Кини бу телеграммалары Кэбээйи оройуонугар уопсай отделга улэлээбит убайыгар,
тереебутунэн Аржаковка, иитиллибитинэн Мигалкин Иван Ивановичка ыыппыт.
1943 с. Сталинград кемускэлигэр сэриилэйэ сылдьан, муус устар ый 27 кунугэр
елбут. Саратовскай уобалас Энгельск куоракка кемуллубут.
Кэргэн ылаары кэпсэппит кыыйа Уус Алдан атыытын туйгуна Анастасия Михай­
ловна Васильева сэрии бутуер диэри эргиллиэ диэн кууппут, сэрии буппугун да кэннэ
сырдык тапталын кэриэстээн кэргэн тахсыбатада, 86 саайыгар кун сиритгэн барбыта.
Ити курдук, ийэм быраата Николай Дмитриевич Аржаков кылгас гынан баран
чадылхай олоду олорон, сырдык тыынын дойду кемускэлин туйугар толук уурбута.
Балта Розалия Гаврильевна Сивцева,
улэ бэтэрээнэ, доруобуйа харыстабылын туйгуна,
Муру нэйилиэгин бочуоттаах олохтоодо

122 III туИумэх