Page 125 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 125

УУС АЛДАН УЛУУЬА


           Николай Дмитриевич Хаптанада учууталлыырын тайынан, холкуоска улэлиир
        эдэр ыччаты политуерэххэ уерэтэр этэ. Ол сылдьан миэхэ сурук ыыппыта, онтон
        ыла билсибиппит. Финансовай техникумгга уерэнэ сылдьан Т.Е.Сметанинныын
        додордоспута. П.А.Ойуунускай дьыалатын кемускэйэн дьыалада эриллэ сылдьыбыта.
           Уерэдин бутэрэн баран 1938 с. миигин Кэбээйигэ илдьэ бараары, бытыылка
        испиирдээх илии oxcyha кэлбитэ. Онно ийэм елееру сытар этэ. Адам бырааттарын
        кэргэттэрэ: «Кыыскын эргэ биэримэ, бийиги суейугун кербеппут», — диэбиттэр.
        Ийэм эрэйдээх: «Кыыйыгг дьолун сарбыйыма, биэрэн ыыт», — диэбит, ону адам:
        «Кыыйым бардадына суейум эстэр, буруом сабыллар, онон биэрбэппин», — диэбит.
        Николай Кэбээйигэ ус сыл дуогабардаах улэлии барбыта, онтон кэлэн кэргэн ылыам
        диэн кэпсэппиттэрэ. Николай Кэбээйиттэн сурук ыытар этэ. Хойоон беде анаабы-
        та, ону мин кыра холбуйада уган ууран ийэр этим. Холбуйабын Бородонтго ыалга
        олорон улэлиир буолан, Майадаска балтыбар ампаарга уурдарбыппын, кутуетум
        ылан саада ботуруон иитэригэр туттан кэбийэн, олус да хомойобун.
           Олох олороору, кэргэн тахсан дьиэ-уот тэринээри бадарбыппын адам уонна
        санастарым сарбыйбыттара диэн, найаа хомойобун.
           1941 с. саайыгар сэрии буолаары турдадына миэхэ кэлээри, Дьокуускайга байыаннай
        борохуотунан кэлсибит. Бэбиэскэтэ суох, сэриигэ барыа суохтаах кийини борохуот-
        тан туйэрбэккэ, партиялаахтары ман найгы уот сэриигэ илдьэ барбыттар. Онон, кини
        сэриигэ хомолтолоох барбыта. Эргиллиэ диэммин, мин кэтэйэр да этим.

                                                          Анастасия Михайловна Васильева
           Мин Николайы кытта Томтор толорута суох орто оскуолатыгар 1930—1936 сс.
        биир кэмггэ уерэммитим. Кини уерэнэ сылдьан, литературнай куруйуок чилиэ-
        нэ этэ. Салайааччылара саха тылын учуутала, Тулунаттан теруттээх И.С.Васильев
        (Дьаргыстай адата). Николай сурунаал уонна эркин редколлегиятын чилиэнинэн
        улэлиирэ, хойоону, ырыаны угустук тайаартарара.
           Николай урдук уггуохтаах, беден'-садан', арылыччы кербут киэгг харахтаах, элбэх
        кэпсээннээх-ипсээннээх кийи этэ. Оскуолада уонна нэйилиэнньэ ортотугар ыы­
        тыллар бары улэлэргэ актыыбынайдык кыттара, уерэммит кэмигэр биллэр-кестер
        уерэнээччи этэ. Ыраас олох ийин кулытоходтар, оччотооду кэлимсэ уерэдэ суох
        нэйилиэнньэ ортотугар, уерэнээччилэр куустэринэн тэриллэллэрэ. Кэнсиэрдэр,
        бэсиэдэлэр, аадыылар тийигин быспакка ыытыллар этилэр. Николай суруйталаа-
        быт критической хойооннорун сорох куппулуеттэрин оскуолада одолор себулээн
        ыллыыр этилэр. Сэрии буолбатада буоллар, уус-уран литература эйгэтигэр салгыы
        улэлэйэр кыахтаах кийи этэ.
                                                                Николай Данилович Бурцев,
                                            сэрии, улэ бэтэрээнэ, улуус бочуоттаах олохтоодо,
                                                  Саха АССР норуотун уерэдириитин туйгуна

                                    Дегтярев Петр Семенович
           1924 с. тереебут. Хаггкырыкыга олорбуттар. Бииргэ тереебут уйуелэр. Убайа Егор,
        балта Анна. Петр Семенович 7 кылаас уерэхтээх, Хаптагга оскуолатыгар уерэммит.
        Холкуоска улэлии сылдьан сэриигэ барбыт. Кыра уггуохтаах, элбэх саггата-иггэтэ
        суох, куруук кинигэ, тэтэрээт тутуурдаах сылдьар, элбэди аахпыт-билбит кийи эбит.
        Кэргэнэ, одото суох.
           1942  с. армияда ыггырыллыбыт. 1943 с. кулун тутар ый 18 кунугэр елбут. Рос-
        товскай уобаласка Видный диэн хуторга кемуллубут.

                                   Дегтярев Гаврил Васильевич
          Тугэх Хаггкырыкыга тереебут, олорбут. Дьоно холкуостаахтар. 3 бииргэ те­
        реебуттэр уонна биир кыыйы ииппиттэр. Гаврил Васильевич кыра уерэхтээх, пар-

                                                    Ада дойду Улуу сэриитин сылларыгар  123
   120   121   122   123   124   125   126   127   128   129   130