Page 149 - 2-с Легей нэьилиэгэ

________________________________________________ УУС АЛДАН УЛУУЬА

Дегтярев Антон Константинович
(1924 -1986)

Ийэлээх адалара 1950 сыллар ортолорун эргин, син саайыран баран, олохтон туо-
раабыттара. Адалара ортокуну аннынан унуохтаах, хаар манан баттахтаах одонньор,
оччолорго уончалаах уол ейдобулбэр хаалбыт. Ийэлэрэ эрдэ баралыыстаабыт буо­
лан, салда этэ. Сайылыктара Тулуна алаас ийигэр Хаггкырыкы Бэлэйэ диэггггэ баа­
ра. Унуохтара ол ту мул угар харалла сытар.
Уолаттар иккиэн эдэрдэригэр бэйэлэрин кыаллар, урдук унуохтаах, кип-
пэ керун'нээх, кыйыл хааннаах нууччалыы, кийи кырыытыттан керор астык,
кырайыабай дьоно этилэр. Антон бастаан Хаптанада, онтон Муругэ 6 кылаайы
бутэрбитэ. Ада дойду сэриитэ садаланан, убайа Охоноойой бастакы хомуурга армияда
баран, улэлииргэ тиийбитэ. Сытыы-хотуу, саналаах-ин'элээх уолу уерэхтээх диэн
кыладыапсыгынан анаабыттара.
Антон 1942 с. атырдьах ыйын 13 к. кини эмиэ армияда бэбиэскэлэммитэ. Ол
кэмггэ, ус балыстара 90 саастаах эбэлэрин, охсор охсон суордан-тэллэх кийитэ буо-
ла сытар ийэлэрин кытта сир-халлаан икки ардыгар хаалбыттара. Антон Иркутскай
уобалас Мальта, онтон Чита уобалайыгар Даурияда байыаннай бэлэмнэниини бар-
быт. Бастаан 85-с саппаас стрелковай полкатыгар, онтон 1943—1944 сс. 94-с стрел-
ковай дивизияда 44-с минометнай батальонугар минометчигынан сылдьар. 1944 сыл
атырдьах ыйыттан 1946 сыл от ыйыгар диэри 289-с стрелковай дивизияда 892-с
стрелковай полкатыгар таан каны утарар батареяда 76 ММ пушкада наводчигынан
сылдьыбыта уонна бу полк састаабыгар 1945 с. атырдьах ыйын устатыгар Японияны
утары сэриигэ кыттыыны ылбыт. «Германияны кыайыы ийин», «Японияны кыайыы
ийин» мэтээллэрдээх, Ада дойду сэриитин II истиэпэнэ уордьаннаах.
1947 с. демобилизацияланан биэс тегурук сыл буолан баран, ахтылданнаах
тереебут буоругар уктэммитэ. Ол кэлээт, бастаан МВД ийинэн архыып отделы-
гар улэдэ киирбитэ. 1950 с. Мясомолпром тэрилтэтигэр ыскылаат сэбиэдиссэйи­
нэн улэдэ киирэр. Онтон Тюменскай уобаласка уут маастарын алта ыйдаах куур-
сугар уерэнэн бутэрэн, 1952—1955 сс. Хоро Арыктаах собуотугар маастарынан
улэлиир. 1955—1964 сылларга Бородоннооду Мясомолпром базатыгар сэбиэдис­
сэйинэн ананан улэлиир. Ити кэннэ Муру орто оскуолатыгар сопхуойунан, эмиэ
да дэйээтинньигинэн улэлээн баран, 1967—1972 сс. Мясомолпромна теннен киин
ыскылаат сэбиэдиссэйинэн, ол кэнниттэн 1979 с. пенсияда тахсыар диэри лесхоз
тэрилтэтигэр сопхуойунан улэлээбитэ.
Антон Константинович уерэдэ тейе да кыратын ийин, дьону кытта уопсай тылы
тургэнник булар, дьону тумэ тардар ураты дьодурдаах, сахалыы тобулладас, булугас
ейдеех буолан, дьайайар-соруйар улэдэ сылдьыбыта. Улэтин тайынан саайыт, ба-
лыксыт бэрдэ этэ. Сырыыны да бэйэтин кэмигэр кыайара.
Муругэ оскуолада уерэнэ сылдьыадыттан хайыйардыырын себулуурэ. «Оччо­
лорго еребулбэр Бородонтон дьоммор Урайалаах алааска диэри, араайа балтараа
кес буолара буолуо, наар хайыйарынан тахсан киирэр буоларым», — диэн кэлин
ахтар этэ. Ол курдук, армияттан кэлээт хайыйардыыр дьарыгын сергутэн, 1948 с.
оройуон курэхтэйиитигэр 10 километрга бастаабыта. 1949 с. эмиэ ити дистанцияда
II миэстэ буолбута. 1951 с. 18 километрга оройуонтга II, ереспуубулукэ тыатын си­
рин курэхтэйиитигэр 30 километрга III бочуотгаах миэстэни ылбыта.
Саайыран баран, бэтэрээннэргэ 1970—1972 сс. 5 километр сиргэ республикада
чемпионнаан дьонун-сэргэтин уердэн да, сойутан да турар.
Антон Константинович ыарахан ыарыы буулаан, баара эрэ 62 саайыгар олохтон
туораабыта.

Петр Бурнашев

Asa дойду Улуу сэриитин сылларыгар 147