Page 172 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 172

-СЛОГОМ


                                      Троев Гаврил Павлович
                                           (1896-1962)

                                       Аас-туор кэмнэргэ биир дойдулаахтара инчэдэй эт-
                                     тээх тулуйбат балайыанньада тулуктайалларыгар, олох
                                     ийин охсуйалларыгар кынаттаабыт, дьонун-сэргэтин
                                     убаастабылын ылбыт, уерэдэ суох буолан баран, сананы
                                     киллэриигэ сатабыллаах салайааччы, хас да сыл хол­
                                     куос председателинэн улэлээбит Г.П.Троев туйунан
                                     ахтан-санаан аайыадын'. Кэргэнинээн утуе майгылаах
                                     Евдокия Семеновналыын икки учуутал идэлээх уолат-
                                     тара Гаврил, Дмитрий ууйааннар, 19 сиэннэриттэн хос
                                     сиэннэрэ утумнарын салгыыллар. Айыыны-ньулууну
                                     уллэстэн кэлбит дьонун олодун сайдыытын кере сыа-
                                     налаан, ол дойдуга аттаннада.
                                       Сэрии иннинэ «Тумус» артыалы уонна «Кыйыл
                                     Куус» холкуойу суйуедэр туруорбут председатели,
                                     балыырга тубэйиннэрэн, хаайыыга ыыппыттара. Ол
         эрээри, буруйа суода дакаастанан, сотору эргиллибитэ. Салайар дьодурдаах кийини
        хайаанна диэри хаайахха хаайа сылдьыахтарай, холкуос председателин солбуйаач-
        чынан талыллыбыта. Сэрии иккис сылыттан председателлээбитэ. Сут-кураан ыара­
        хан кэмнэрэ этилэр. «Кыйыл Куус» холкуос 365 ынах суейулээдэ, ол ийигэр 102
         ыанар ынахтаада, 153 сылгылаада, 3 сибиинньэлээдэ уонна 27 кууруссалаада. 148
         гектар сиргэ туорахтаах культура ыйыллара. Оччотооду кээмэйинэн орто улахан
        холкуос кэккэтигэр сылдьар буоланнар нолуок, араас хомуурдар элбэх буолаллара.
         Итини тайынан араас тайадастаайын на уонна оройуон киинин тэрилтэлэригэр от­
        тук майы бэлэмнээйиггн'э былаан беде кебуччу бэриллэрэ. Эдэр, чэгиэн дьон сэ­
        риигэ ыггырылланнар, одонньоттор, дьахталлар эрэ одолордуун хаалбыттара. Уйун
        курааннар буоланнар аччыктаайын, хоргуйуу, сорох сирдэргэ дьон елуулэрэ да
        тайаарыллыбыттара. Эт, арыы, сиэмэ былааннара булгуччу толоруллара ирдэниллэ-
        ринэн, холкуостаахтар айыылларыгар-сииллэригэр туох да ордон хаалбат этэ.
           Дьэ, маннык кытаанах кэмн э Гаврил Павлович урут бэйэтэ тэрийсибит «Кыйыл
        Куус» холкуойун иккистээн эргиллэн салайбыта. Дьону-сэргэни кытта тургэнник
        уопсай тылы булар, улэни-хамнайы аттаран тэрийэр дьодурдаах кийи икки сурун
        суолу туруоруммута. Бастакытынан, холкуос государствода туттарар этин-арыытын,
        сиэмэтин былааннарын толорууга болдомтотун уурбута. Иккийинэн, оггойуллубут
        эттэн-арыыттан, сиэмэттэн кистээн, кырыйан ылан, уура сылдьан холкуостаахта-
        рын айынан-уелунэн хааччыйар кытаанах санааны ылыммыта. Кэмиттэн кэми­
        гэр суейу елерен, эбэтэр сиэмэ атадын уллэрэригэр: «Дьонум барахсаттар айаа1г,
        куустэ-сэниэтэ киллэринигг», — диэн этэрин ийин дьоно-сэргэтэ киниэхэ «Барах-
        сан Хабырыыс» диэн ааты ин эрбиттэрэ.
           Оччотооду кэмчи айы араастаан дьайанан уллэрэллэрэ. Гаврил Павлович
        балыктаайыны кыйыннары, сайыннары ыытара. Кэлбит балыгы олорчу туттарбак-
        ка, холкуостаахтарга дууйанан уллэрэрэ. Государствода туттарыллыбыт балык хар-
        чытынан абаанса оггорон, байыаннай уонна араас керуггнээх элбэх нолуоктарын
        телууллэригэр кыах биэрэрэ.
           От, бурдук ууммэккэ, холкуостаахтар кэтэх хайаайыстыбаларыгар ынах суейу
        эстибитэ. Онон ыаллар 3—5 кг елуу бурдуктарын уонна саас, сайын ыанньык фер-
        маттан дууйанан керен биэрэр холбуур ууттэрин — сурун айылык оностон айаан-
        сиэн олорбуттара. Сайынын кыа угун, киийилэни, кыйынын тиит, бэс сутукатын
        ууга оргутан лабархайын ыытан сымнатан баран, хаайыларыгар кутан сииллэрэ.
        Итинник от-мас айылыктаах кийи кууйэ-уода эстэрэ, дьудэйэрэ.
           Тейе да кураан, айыгга турбутун ийин, Гаврил Павлович мелтех да буоллар сиэ­
        мэ ууннэттэрэн нолуокка да туттарара, ыйыыга да уурдарара. Оттон сиэмэ атадын
        уура сылдьан айылыгынан быстарбыт ыалларга тунэтэн тыыннарын уйатара. Атын
         170     III туИумэх
   167   168   169   170   171   172   173   174   175   176   177