Page 168 - 2-с Легей нэьилиэгэ

С ЛОГОЙ_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

Элбэхтэн биири адыннахха, оччотооду оройуон салалтата ханнык да социаль­
на^ экономическай биричиинэтэ суох, «Муру нэйилиэгэ» диэн сатга холбоЬугу
тэрийбитэ. Онно II Легей сорох сирдэрэ киллэриллэн тураллар. Прокопий Федо­
рович Заболоцкайы, Алексей Николаевич Слепцову уо.д.а. сана Муру нэйилиэгин
дьонунан аадыммыттар. Ааттаммыт дьон терут-уус II Легейдер. Дьин'инэн, икки
легейдер былыр-былыргыттан Бородой улууйун биир кыарадас сирдээх-уоттаах
кыра нэйилиэгэ этэ.
Кэлэр еттугэр былыргыны да, быйылгыны да ыаран натар ейдеех-санаалаах дьон
салалтада тахсаллара наада. Этиллибит алдастары кеннере сатаатыбыт буолан баран,
барытын суох гынар табыллыбата. Олору букатын туоратар сорук эмиэ оннунан хаа-
лар. Сэрии историята бугунтгунэн буппэт. БиЬиги дьоммут Улуу Кыайыы туЬугар
тыылга бэйэни харыстаммат улэлэрэ, сэрии хонуутугар тохтубут хааннара хаЬан даданы
умнуллуо суохтаах уонна эдэр келуенэ ыччаты патриотическай тыынтга иитиигэ, Ада
дойдуга бэриниилээх буолууга мэлдьитин сирдиир сулус буола туруохтаах.
Сэрии бастакы сылларыгар уйун, улахан кураан буолан, аЬына туран, ходуЬа
сирэ уксэ оттоммотох. Ол тумугэр 1941 с. сайын оройуон угус холкуостара холбоЬук
суеЬуну сыл тайаарар оту кыайан оттооботохторо. Дьон хоргуйан елуутэ «Кыйыл
Куус», Калинин холкуостарга тахсыбатада да буоллар, аччыктаайын син-биир баа­
ра. Заболоцкай холкуоска хоргуйан елуу тубэлтэлэрэ тахсыталаабыттарын тустары-
нан кутурданнаах кэпсээннэр кун бугунугэр диэри бааллар. Ол садана, баайынада
тохтубут сиэмэ туораадын да хомуйан бэйэдэ туттуу, сэрэхтээдэ. Ону ким эмэ унсэн
биэрдэдинэ, хаайыыга барыаххын себе. Дэьг да буоллар, оннук тубэлтэлэр тахсан-
нар, аччыктаайын, хоргуйан елуу тубэлтэлэрэ тахсыбыттара мэлдьэдэ суох.
Онон 1942 с. государственнай былаан ынах суейугэ 77,9%, сылгыга 78,6%
эрэ толоруллубута. Туораахтаах культураттан уунуу кыайан ылыллыбатада, кэ-
тэх хайаайыстыбада баара суода 509 ынах суейу хаалбыта. Оройуон урдунэн 2058
хайаайыстыба суейутэ суох буолбута, ол тумугэр аччыктаайын, хоргуйуу буолан эл­
бэх кийи елуутугэр тиэрпитэ. Ол урдунэн, олохтоох партийнай, советскай уонна
комсомольскай тэрилтэлэр тыыл улэтин байылаан-кейулээн, хас биирдии улэйит
тыыл дьиннээх саллаата буоларын ситиспиттэрэ. Инньэ гынан, тыылга хаалбыт
дьон тон'ору-хатары, аччыктыыры аахсыбакка, дьиннээх героическай улэлэринэн,
кыайыы туйугар бэйэлэрин харыстаммат быйыыларынан бары государственнай бы-
лааннары толорон, фронт наадыйыытын толуйан, бэйэлэрин елбет-суппэт кылаат-
тарын киллэрсибиттэрэ.
Аадааччы билиитигэр сэрии садаланыыта уонна бутуутэ оччотооду II Легей
нэйилиэгин ус холкуойун тэггнэбил таблицатын биэрэбит:

«Кыйыл
Калинин Заболоцкай
Куус»
1940 с. 1945 с. 1940 с. 1945 с. 1940 с. 1945 с.
1.Хайаайыстыба
58 56 88 57 44 41
ахсаана
2. Нэйилиэнньэ
213 159 301 164 119 102
ахсаана
3. Улэйит илии 103 45 120 56 49 51
о.и. эр кийи 61 18 53 25 29 14
дьахтар 42 27 67 31 20 37
улэни кыайбат
кырдьадас, 14 12 54 18 50 2
инбэлиит дьон
о.и. эр КИЬИ 4 - 25 - 30 -
дьахтар 10 - 29 - 20 -
4. Ынах суейу
316 270 448 390 101 140
барыта
166 III туЬумэх