Page 53 - 2-с Легей нэьилиэгэ

УУС АЛДАН УЛУУИА

мастарыскыайыгар улэлиир буолта. Манна куруутун сылдьар большевиктар, киниэ-
хэ революционнай ейе-санаата уйуктарыгар сабыдыаллаабыттара.
1917 с. Олунньутаады революция кэнниттэн общественнай олоххо активнай-
дык кыттан барбыта. Саха сирин нэйилиэнньэтин бастакы биэрэпийин ыытыыга
улэлэспитэ. Дьокуускай куорат металлистарын идэлээх союйун чилиэнинэн киир-
битэ. Кини профсоюз активнай чилиэнин быйыытынан, металлистар куоратгаады
профсоюзтарын бырабылыанньатын чилиэнинэн уонна секретарынан быыбар-
даммыта. Куорат атын профсоюзтарын тумэн, революционнай хайысхаларын
суруннээйинн’э, рабочайдар депутаттарын советын ейеейун'ггэ куускэ улэлэспитэ.
1918 с. от ыйын 1 кунугэр Дьокуускайга Советскай былаас олохтонорун кытта,
Николай Васильевич Бородон улууйугар Советскай комиссарынан ананан тахсыбыта.
Киниэхэ рабочайдар депутаттарын Дьокуускайдаады совет бастакы бойобуой сорудады
биэрбитэ — улуус белогвардейскай милициятын тутан хаайарга, сэбин-сэбиргэлин
былдьаан ыларга уонна куоракка Рыдзинскай штабын дьайалыгар ыытарга. Итини
ситийиилээхтик толорбута. Урун' этэрээтэ атырдьах ыйын 5 кунугэр Дьокуускайы
ыларын кытта, Колчак былаайын хара дьайа, син Сибииргэ бутуннуутугэр курдук,
Саха сиригэр эмиэ саба халыйбыта. Биирдэ кунус кини адатын аахха олордодуна,
саалаах-саадахтаах хас да кийи кетен туспутэ. Ити эсер Геллерт этэрээтин дьоно
этилэр. Олор ортолоругар Николай уонна Алексей Бурнашевтар, Е. Стрелов, М. Дол­
ганов, Н.Говоров, М. Шестаков диэннэр бааллара. Николай Васильевийы тутан кил-
лэрэн улуус земскэй управатын хаайыытыгар бырахпыттара.
Хаайыыттан сотору босхолонон, Николай Васильевич Амманан, Алданынан аймах-
тарыгар, билэр дьонноругар сайан сылдьыбыта. 1919 сыл ахсынньы 15 кунугэр Кол­
чак былаайа суулларыллан, Дьокуускайга Советскай былаас челугэр туспутэ. Николай
Васильевич Кыйыл армия байыаннай, революционнай штабын 1919 с. ахсынньы 31
кунунээди бирикээйинэн Бородон'н'о милиция II учаастагын начальнигынан анаммы-
та. Кини дьайалыгар Бородон, Дупсун, Байадантай улуустара киирэр этилэр.
1920 с. саас губревком тэриллэрин кытта Николай Васильевич милицияда улэ-
лиирин тайынан, Бородон волревкомун председателинэн ананар, улууска Совет­
скай былаайы челугэр туйэрэр улэни ыыппыта, партия уонна государство ыйыы-
тын олоххо киллэриини, бурдук уонна ходуйа сирин баайдартан былдьаан ылан
дьадан ыларга тунэтэн биэриини салайбыта. Нэйилиэктэр ревкомнарын тэрийиигэ,
олорго дьаданылартан активтары суумэрдээйин нэ элбэх улэни ыыппыта.
Николай Васильевич КЧК уполномоченнайынан ананар. Кини бу улэтин эмиэ
утуе суобастаахтык толорбута. Советскай былаас естеехтерун, араас контрреволю-
ционнай куерэйиилэри утары эйэлэспэккэ охсуспута. Комячейка уонна исполком
салайааччылара Н.Н.Окоемовтыын, М.М.Заболоцкайдыын эрэллээх дьонтон бойо­
буой Кыйыл дружина тэринэн, Чурапчыга Уот Субуруускай этэрээтигэр холбообут-
тара. Нэйилиэктэртэн саалары хомуйан куоракка туттарбыта.
1922—1923 сс. Бородон'н'о бастаан народнай судьуйа, онтон кооператив предсе-
дателин улэтин КРО-ga улэтин кытта дьуерэлээн толорбута уонна Пепеляев, Раки­
тин генераллар авантюраларын урусхаллаайын'гга угус кемену оггорбута.
Эйэлээх тутуу сылларыгар Николай Васильевич советскай хайаайыстыбаннай ор-
ганнарга эппиэттээх дуойунастарга сылдьыбыта. Главсуд чилиэнинэн, наркомтруд
инспекторынан улэлээбитэ. Кэлин 14—15 сыллар усталарыгар Саха АССР Министр-
дэрин Советын аппараатыгар маггнай главорбитр солбуйааччытынан, онтон инспек­
торынан сылдьыбыта. Кини Саха сирин Советтарын I, II, III, IV съезтэрин делегата
этэ. Таб. Васильев Советскай былаас ийин охсуйуу биир актыыбынай кыттыылаадын
быйыытынан САССР 25 сыла туолуутугар республика Верховнай Советын Президиу­
му Бочуотунай грамотатынан, «Ада дойдуну кемускуур Улуу сэрии 1941—1945 сс.
килбиэннээх улэтин ийин» мэтээлинэн надараадаламмыта.
1978 с. Дьокуускайга елбутэ.

Е.Федоров
Ленинскэй тэрийээччи. — 1967. — Бэс ыйын 22 к.

Сэбиэскэй былаас олохтонуута 51