Page 55 - 2-с Легей нэьилиэгэ

УУС АЛДАН УЛУУЬА

киирбиттэр. Онон сибээстээн, Бородоннооду комсо­
мольскай тэрилтэ сабыллыбыта, кини угус чилиэннэ-
рэ куоракка киирбиттэр.
1921 с. кыйын Николай бассабыык партия чилиэни-
нэн буолбут. Бу дьыл куйунугэр киин волостарга ба­
йыаннай балайыанньа биллэриллибит, добровольнее-
кай дружиналар тэриллибиттэр. Дьокуускай куоракка
коммунистартан турар рота байыастарын холбоон,
ойуобай аналлаах чаастар уескэтиллибиттэрэ. Нико­
лай комсомол губбюротун экономикада, быраапка
отделыгар секретардыы олорон, ЧОН байыайа буол­
бута. Кинини сэргэ биир дойдулаахтара С.Находкин,
М.Заболоцкай эмиэ ЧОН-на суруйтарбыттара. Дьо­
куускай куоракка олус кутталлаах балыйыанньа
уескээбитэ, 1922 с. олунньуттан ыам ыйа бутуер диэри
куорат тегуруллэн олорбута. Yc тыйыынчаттан тахса кийилээх уруннэр куораты
хоту уонна содуруу еттуттэн ыкпыттар. Куорат байыаннай лаадырга кубулуйбут.
ЧОН байыастара 96 чаастаах суйал байыаннай бэлэмнэниини барбыттар, казармада
олорбуттар. Кинилэр эрэллээх байыаннай куускэ кубулуйбуттар.
Куоракка мустубут сэриийиттэр естеехтер саба туйуулэрин теттеру охсолло-
ро. 1922 с. саайыгар Дьокуускайга хаайтарбыт сэриилэргэ Иркутскайтан
Н.А.Каландаришвили этэрээтэ уонна ГПУ ротата кэлэн эбиллибиттэр. Дьокуускай
гарнизона 2 тыйыынчаттан тахса байыастаах, учугэй сэбилэниилээх байыаннай
куус буола ууммутэ. Ол тумугэр, кулун тутар 27 кунугэр 1922 с. Тулагы дэриэбинэтэ
естеехтен босхоломмут. Ити дьыл ыам ыйын 21 кунугэр сэттэ чаастаах ытыалайыы
тумугэр, Кыйыл Аармыйа чаастара уруггнэри Киллэмтэн уурбуттэр, куоракка хо-
туттан суойуур куттал суох он'ойуллубут. Киллэм сэриитигэр Николай Дмитрие­
вич додоро, ыраахтаады былаайын утары, ессе, 1908 сылтан охсуспут революционер
М.М.Заболоцкай геройдуу охтубута.
Техтургэ бедергеммут уруннэр содуруун’ну белехтерун ултурутээри, 1922 с. бэс
ыйын 10 кунугэр Кыйыл Аармыйа чаастара кимэн киирбиттэрэ. Уруггнэр сууккат-
тан ордук утарсыбыттара. К.К.Байкалов эбии кеме биэрбитин эрэ кэннэ, уруггнэри
уурэр кыаллыбыта. Николай бу кыргыйыыларга актыыбынай кыттыыны ылбыта. Бу
дьыл сайыныгар уонна куйунугэр Кыйыл Аармыйа кэккэ кыайыыларын кэнниттэн,
уруьгнэртэн тыйыынчаттан тахса кийи бэриммитэ, кинилэр амнистия ыланнар эйэ-
лээх улэдэ, кэргэттэригэр теннубуттэрэ.
Саха сиригэр уерэхтээх дьон адыйада. Улэдэ дьодурдаах, кэлин салалтада сыстан
улэлиэхтэрэ дии саныыр дьоннорун, сан а уескээбит Саха Автономнай Советскай Рес-
публикатын правительствота уерэххэ ыыталаан барбыт. Онон Н.Д.Мигалкин ЫРКС
губбюротугар саха национальнай секциятын сэбиэдиссэйинэн улэлии сылдьан, 1922
с. М.В.Мегежевскэйи кытта Москвада Илингги норуоттар коммунистическай уни-
верситеттарыгар уерэнэ барбыт. Кинини уерэдэ кыра буолан, бэлэмнэнии Курска
ылбыттар. Ону бутэрээт, дойдутугар теннерге куйэллибит. Аас-туор одо саас, уерэнэр
кэмигэр тоьгоойун, аччыктаайын муьга, гражданскай сэрии кини доруобуйатын айгы-
ратаннар сэллик ыарыыга хаптаран, уерэдин салгыыр кыада быстыбыта.
1924 с. теннен кэлээт, оччотооду советскай-партийнай оскуолада группаны сала-
йааччынан улэлиир. Ити дьыл ахсынньытыгар Дьокуускайга ЫРЛКС-йун III съейэ
айыллар. Манна коммунистическай хамсаайынтга ыччаты политическай иитии-
гэ, оччолорго тыын суолталаах боппуруостары кербутэ. Сэрииттэн эмсэдэлээйини
челугэр туйэрии соруга турбута.
1925 сылтан Мэнэ, Боотурускай улуустарыгар партийнай ячейканы салайбыта. Ити
сыл куйунугэр Николай Дмитриевич Бородой улууйун исполкомун секретарынан та­
лыллан кеспутэ. Улэтигэр холбуу партийнай ячейкада секретардыыр, аадар баладан
сэбиэдиссэйин эбээйинэйин толорор. Онуоха эбии 1926 с. Дьокуускай уокуругун ис­
полкомун чилиэнинэн талыллар. Тейе да элбэх дуойунастаадын ийин бириэмэтин

Сэбиэскэй былаас олохтонуута 53