Page 595 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 595

IX туЬумэх.

                           КЭПСИЭХПИН БА^АРАБЫН













                                       АХТЫЫЛАР


                                     Томтор туЪунан
         Томторго ессе 1805—1813 сс. тутуллубут Вознесенскай танара дьиэтэ, улуус
      управлениетын дьиэтэ, церковнай-приходской оскуола бааллар эбит.
         Бородой улууйа уескуедуттэн, сахалары нууччалыы сурэхтээйин булгуччу-
      лаахтык ыытыллыбыт. Бу Мирон Черкашников диэн воевода, дьайаады телеейуну
      бэрээдэктиир сыаллаах кийини-суейуну, оттонор ходуйаны чуолкайдаан сийилии
      перепись ыыттарбыта. Итинтэн ыла, дьайаады телеейун ким тейе баайдаадынан
      корен, кылаастарга араарыллан ыытыллар буолан испит. Ити кэнниттэн, ол аата
      XVIII уйэ иккис анаарыттан улуус киининэн Томтор буолбут, ол гынан 1863 с. улуус
      киинин оччотооду II Суотту (билинтгинэн Бородой нэйилиэгин) сиригэр кейере
      сылдьыбыттар да, сотору киин Томторго теттеру кеспут (хайан кеспутун туйунан
      докумуон кестубэтэ).
         1917 с. садаланыытыгар Бородой улууйа 13 нэйилиэктээдэ: I уонна II Суотту, III
      Олтех, I, II Легей, Сайылыкаан, Сабарай, Угэлээх, Сынаах, Бэрт Ууйа, Курбуйах
      уонна Хоро. Бу сыл Бэрт Ууйа икки аны арахсан — I уонна II Бэрт Уустара буол-
      буттар, онтон Курбуйах арахсан эмиэ икки нэйилиэк буолбут. Оччолорго олохтоох-
      тортон элбэх тойон буолбут сайдыылаах дьон уескээннэр, улуус киининэн Муру
      Томторо этэ.
         1926 с. II Легей уонна Угэлээх нэйилиэктэрэ холбоспуттарыгар, Томтор улуус
      киинин тайынан, II Легей нэйилиэгин киининэн буолбута. 1950 с. хас да тэрилтэ
      баара: лесхоз, заготскот, детдом, индом, диспансер, санаторий, с/совет, холкуос
      киинэ, мадайыын, нарсуут. Бу тэрилтэлэр салайааччылара — урукку оройуон про-
      куроруттан тиийэ, араас уерэхтээх дьон бааллара.
         1960 с. Муру нэйилиэгэ — Бородонтго уонна Легей нэйилиэгин киинэ — Кэптэ­
      нигэ кииннэнэннэр, Томтор урукку суолтатын сутэрбитэ.

                                                                          П.П. Бурнашев
                                            * * *

         Сэрии-сут кэмигэр, «холкуойу бейуелэктээйинтгэ улэни тохтотор тубэлтэдитигэр,
      естееххе кеме онородут» — диэн сотору-сотору ыар тыллаах ыйаах уейэттэн кэлэрэ.
      Дьэ, ол ийин, тейе да бары еттунэн кыпчыттаран олордорбут да, бейуелэктээйин
      улэтин ыытарбытыгар тиийбиппит. Ол курдук, алаастартан ада келуенэ тереебут
      туелбэлэригэр сурдээх учугэйдик «нуучча» дьиэлэрин туттубуттарын кетуртээн,
      киин бейуелэк буолуохтаах Муру Томторугар киллэрэн туппуппут.
         Ол дьиэлэр маннык алаастартан кетуллэн киирбиттэрэ: Кумалыкыттан — Тэ-
      Рээх Олексей, бу алаас хоту халдьаайытын солоойунуттан Мигалкин Дмитрий
      Николаевич-Кусаах Миитэрэй, Чэн-кээйиттэн — Мигалкин Николай, Хардьымытта
      алаас хоту халдьаайытыттан — Мигалкин-Доротор, Ылдьаах алаас урдугэр турбут
      Мигалкин Филипп Николаевич-Оппулуойап уонна Улахан Халгыйтан — Мигал-

                                                           Кэпсиэхпин бабарабын     593
   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600